Projekt uchwały Rady Gminy Zamość w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego został opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej 20 sierpnia 2026 r. Kilka dni później portal Wokół Zamościa zwrócił uwagę na znajdujące się w nim nieścisłości. Podczas sesji 26 sierpnia Wójt Gminy Zamość sam poinformował radnych o „błędach pisarskich i pewnych nieścisłościach w sformułowaniach”, a przed głosowaniem przedstawiono poprawki.
Szczególnie interesująca jest chronologia wydarzeń. Komisja Budżetu i Rozwoju Gminy obradowała już dzień przed opublikowaniem projektu. Po publikacji materiału prasowego wskazującego problemy w projekcie ogłoszono kolejne posiedzenie komisji, które odbyło się bezpośrednio przed sesją. Podczas tego posiedzenia komisja pozytywnie zaopiniowała poprawki, a następnie Wójt przedstawił je Radzie.
Czy problemy zostały dostrzeżone przez administrację, radnych czy w wyniku publicznej analizy projektu? Wójt podczas sesji nie wskazał tego jednoznacznie. Faktem pozostaje natomiast, że uwagi dotyczące jednego z najważniejszych nieprecyzyjnych zapisów zostały publicznie przedstawione przez lokalne medium jeszcze przed sesją, a podczas obrad zaproponowano zmianę usuwającą właśnie ten problem.
O problemie pisaliśmy przed sesją
25 sierpnia 2026 r. o godz. 6:52 portal Wokół Zamościa opublikował materiał dotyczący XXVIII sesji Rady Gminy Zamość i projektów uchwał przygotowanych na obrady.
W artykule zwróciliśmy uwagę m.in. na projekt uchwały w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych. Wskazaliśmy konkretnie, że § 2 ust. 1 pkt 2 projektu obejmował zajęcie jezdni „do 20% szerokości”, natomiast kolejny punkt przewidywał inną stawkę dla zajęcia „od 20% – 50% szerokości”.
Powodowało to niejednoznaczność: dokładnie 20 proc. szerokości jezdni mieściło się jednocześnie w dwóch przedziałach, dla których przewidziano różne stawki. W materiale napisaliśmy wprost, że zapis wymaga doprecyzowania przed przyjęciem uchwały.
Wskazaliśmy również zapis „powyżej -50% szerokości”, wymagający korekty redakcyjnej.
Czytelnik może sam zapoznać się z materiałem opublikowanym przed sesją i porównać przedstawione w nim uwagi z późniejszym przebiegiem obrad:
Komisja obradowała już 19 sierpnia
Istotne jest jednak to, że prace nad projektem nie rozpoczęły się dopiero po jego opublikowaniu w BIP.
19 sierpnia 2026 r., a więc dzień przed publikacją projektu, odbyło się posiedzenie Komisji Budżetu i Rozwoju Gminy. Do zakresu jej działania należy opiniowanie spraw tego rodzaju przed skierowaniem ich pod obrady Rady.
Następnego dnia – 20 sierpnia o godz. 13:46 – projekt uchwały w sprawie wysokości stawek za zajęcie pasa drogowego został udostępniony w BIP Urzędu Gminy Zamość.
Oznacza to, że dokument opublikowany dla mieszkańców pojawił się już po wcześniejszym posiedzeniu komisji, a mimo tego zawierał nieścisłości, które przed samym głosowaniem uznano za wymagające poprawienia.
Powstaje więc pytanie, czy 19 sierpnia komisja zajmowała się dokładnie tą samą wersją projektu, która następnego dnia została opublikowana w BIP. Jeżeli tak, istotne jest również to, czy podczas pierwszego posiedzenia dostrzeżono problem nakładających się przedziałów procentowych.
25 sierpnia rano publikacja, kilka godzin później komunikat o komisji
Kolejne daty i godziny są szczególnie warte odnotowania.
25 sierpnia o godz. 6:52 portal Wokół Zamościa opublikował materiał, w którym wskazano problemy w projekcie uchwały.
Tego samego dnia o godz. 12:33 w BIP Urzędu Gminy Zamość pojawił się komunikat o kolejnym posiedzeniu Komisji Budżetu i Rozwoju Gminy. Posiedzenie wyznaczono na 26 sierpnia o godz. 16:00 w świetlicy wiejskiej w Mokrem.
Porządek posiedzenia obejmował m.in. „sprawy będące przedmiotem obrad sesji”.
XXVIII sesja Rady Gminy rozpoczynała się tego samego dnia o godz. 16:30. Komisja została więc zwołana bezpośrednio przed sesją.
Sama kolejność zdarzeń nie pozwala jeszcze stwierdzić, że publikacja prasowa była bezpośrednią przyczyną zwołania posiedzenia komisji albo dokonania poprawek. Nie można jednak pominąć faktu, że publiczne wskazanie konkretnej nieścisłości nastąpiło przed ogłoszeniem tego posiedzenia i przed przedstawieniem Radzie poprawionego rozwiązania.
Wójt podczas sesji: w projekcie były błędy i nieścisłości
Podczas rozpatrywania projektu na sesji Wójt Gminy Zamość odniósł się do dodatkowego posiedzenia komisji.
Powiedział:
„Przed obradami sesji Rady Gminy były dodatkowo obrady Komisji Budżetu Rozwoju Gminy, związane z tym, że w projekcie uchwały, który Państwo otrzymaliście z materiałami, pojawiło się troszeczkę błędów pisarskich i pewnych nieścisłości w sformułowaniach”.
Wójt zwrócił się następnie do radnych o uwzględnienie zmian omówionych przed sesją. Poinformował również, że Komisja Budżetu i Rozwoju Gminy pozytywnie je zaopiniowała.
Najważniejsza z przedstawionych zmian dotyczyła dokładnie granicy 20 proc.
Wójt zauważył, że skoro jeden punkt przewidywał zajęcie jezdni „do 20% szerokości”, a drugi rozpoczynał kolejny przedział od 20 proc., powstawała sytuacja, w której można było zastanawiać się, którą stawkę zastosować.
Zaproponowano więc, aby kolejny przedział otrzymał brzmienie:
„zajęciu jezdni powyżej 20% do 50% szerokości – 5 zł”.
Była to zatem zmiana odpowiadająca problemowi wskazanemu dzień wcześniej w materiale Wokół Zamościa.
Wójt nie wskazał na wcześniejszą publikację
Podczas sesji Wójt powiedział również, że proponowane zmiany zostały zauważone „czy przez administrację, czy też przez Państwa radnych”.
Nie odniósł się natomiast do materiału opublikowanego dzień wcześniej przez Wokół Zamościa.
Nie ma obecnie podstaw, aby na podstawie samej chronologii przesądzić, że to publikacja prasowa spowodowała dokonanie zmian. Takiego związku przyczynowego nie należy przedstawiać jako ustalonego faktu.
Można natomiast stwierdzić coś innego: zanim odbyło się dodatkowe posiedzenie komisji i zanim Wójt przedstawił Radzie poprawkę, problem był już publicznie opisany przez lokalne medium. Co więcej, wcześniejszy artykuł pozostaje dostępny, dlatego każdy czytelnik może sam porównać uwagi przedstawione przed sesją z późniejszą wypowiedzią Wójta i zmianami w projekcie.
A gdzie opinia formalno-prawna?
Sprawa prowadzi również do pytania o formalno-prawny etap przygotowania projektu.
W opublikowanej 20 sierpnia wersji projektu nie znalazła się adnotacja o treści: „Projekt uchwały został pozytywnie zaopiniowany pod względem formalno-prawnym przez Radcę Prawnego”, występująca przy innych projektach aktów prawa miejscowego publikowanych przez Gminę.
Sam brak takiej adnotacji nie oznacza jeszcze, że radca prawny projektu nie opiniował. Nie ma podstaw, aby na tej podstawie formułować taki wniosek.
Okoliczność ta wymaga jednak odnotowania w świetle § 53 ust. 5 Statutu Gminy Zamość, zgodnie z którym projekt uchwały podlega opiniowaniu przez radcę prawnego pod względem formalno-prawnym.
Także Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Zamość, wprowadzony Zarządzeniem Nr 480/26 Wójta Gminy Zamość z 1 lipca 2026 r., zalicza do najważniejszych obowiązków radcy prawnego opiniowanie pod względem formalno-prawnym projektów uchwał Rady Gminy i zarządzeń Wójta oraz dokonywanie oceny legalności i zgodności z obowiązującymi przepisami prawa wewnętrznych aktów prawnych.
Nie przesądzając więc, czy i kiedy projekt został zaopiniowany, można postawić pytanie o skuteczność całego procesu jego weryfikacji: skoro dokument przeszedł etap przygotowania, dzień przed jego publikacją obradowała właściwa komisja, a statut przewiduje również opiniowanie projektów przez radcę prawnego, dlaczego do BIP trafiła wersja zawierająca niejednoznaczności, które następnie trzeba było poprawiać bezpośrednio przed głosowaniem?
Nie chodzi tylko o literówki
W tej sprawie istotne jest rozróżnienie pomiędzy zwykłym błędem redakcyjnym a niejednoznacznością mogącą mieć znaczenie przy późniejszym stosowaniu uchwały.
Brak przecinka czy omyłka językowa mogą być potraktowane jako błędy techniczne. Inny charakter miał jednak problem granicy 20 proc.
Uchwała określa wysokość opłat. Jeżeli dwa różne przedziały obejmują tę samą wartość graniczną, powstaje praktyczne pytanie, którą stawkę zastosować wobec podmiotu zajmującego dokładnie 20 proc. szerokości jezdni.
Sam Wójt podczas sesji dostrzegł ten problem, wskazując, że niejasny zapis może prowadzić do zastanawiania się, którą stawkę naliczyć.
Dlatego poprawienie tego przepisu przed głosowaniem należy ocenić pozytywnie. Jednocześnie sytuacja pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie projektów jeszcze przed skierowaniem ich pod obrady Rady.
Co pokazuje chronologia?
W tej sprawie warto zestawić wydarzenia:
19 sierpnia 2026 r. – obraduje Komisja Budżetu i Rozwoju Gminy.
20 sierpnia, godz. 13:46 – w BIP zostaje opublikowany projekt uchwały w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego.
25 sierpnia, godz. 6:52 – Wokół Zamościa publikuje materiał wskazujący m.in. problem nakładających się przedziałów „do 20%” oraz „od 20% – 50%”.
25 sierpnia, godz. 12:33 – w BIP pojawia się zawiadomienie o kolejnym posiedzeniu Komisji Budżetu i Rozwoju Gminy.
26 sierpnia, godz. 16:00 – komisja ponownie obraduje i pozytywnie opiniuje przedstawione poprawki.
26 sierpnia, godz. 16:30 – rozpoczyna się sesja. Wójt informuje o błędach pisarskich i nieścisłościach oraz przedstawia zmiany, w tym poprawkę usuwającą problem granicy 20 proc.
Ta chronologia nie wymaga dodatkowego komentarza, aby pokazać znaczenie wcześniejszego publicznego dostępu do projektów uchwał.
Niezależne lokalne media jako element społecznej kontroli samorządu
Ta sprawa pokazuje również, dlaczego niezależne od lokalnego samorządu media są potrzebne mieszkańcom.
Rolą lokalnego medium nie powinno być jedynie przepisywanie komunikatów urzędu, informowanie o wydarzeniach czy relacjonowanie tego, co wydarzyło się podczas sesji. Niezależne medium może analizować dokumenty przed podjęciem decyzji, porównywać ich treść z przepisami, wskazywać nieścisłości i zadawać pytania dotyczące sposobu działania administracji.
Taka działalność nie zastępuje pracy radnych, komisji, pracowników urzędu ani obsługi prawnej. Stanowi natomiast dodatkowy, społeczny poziom kontroli.
Jeżeli publiczne wskazanie problemu powoduje jego ponowne przeanalizowanie przez administrację lub radnych, jest to korzystne przede wszystkim dla mieszkańców. Jeżeli natomiast urząd lub radni wcześniej sami zauważyli problem, publikacja prasowa pozwala mieszkańcom zobaczyć, że taki problem istniał, oraz później sprawdzić, czy został rozwiązany.
W obu przypadkach korzysta na tym transparentność procesu stanowienia lokalnego prawa.
Prawo miejscowe dotyczy każdego mieszkańca
Uchwały Rady Gminy nie są dokumentami tworzonymi wyłącznie na potrzeby urzędu, radnych czy prawników. W przypadku aktów prawa miejscowego ich przepisy mogą bezpośrednio kształtować prawa i obowiązki mieszkańców, przedsiębiorców oraz innych podmiotów funkcjonujących na terenie gminy.
Dlatego jakość stanowionego prawa nie jest sprawą wyłącznie administracyjną.
Mieszkaniec ma prawo oczekiwać, że projekt zostanie przygotowany starannie, przejdzie wymagane procedury, zostanie odpowiednio zweryfikowany, a jego treść będzie jednoznaczna jeszcze przed głosowaniem.
Ma również prawo wiedzieć, co Rada zamierza uchwalić, zanim radni podniosą rękę lub nacisną przycisk podczas głosowania.
Temu właśnie służy publikowanie projektów, jawność posiedzeń komisji, dostęp do sesji, działalność niezależnych lokalnych mediów oraz społeczna kontrola samorządu.
Przypadek projektu uchwały dotyczącej opłat za zajęcie pasa drogowego pokazuje, że analiza dokumentów przed sesją nie jest działaniem czysto teoretycznym. Może ujawniać problemy w momencie, kiedy można je jeszcze poprawić.
Niezależne lokalne media mogą więc realnie wpływać na jakość pracy urzędu nie poprzez podejmowanie decyzji za organy samorządu, lecz poprzez patrzenie im na ręce, analizowanie dokumentów i publiczne zadawanie pytań.
Ostatecznie nie chodzi bowiem o to, kto pierwszy zauważył przecinek, omyłkę czy niejednoznaczny przepis. Najważniejsze jest to, aby prawo uchwalane przez Radę Gminy było przygotowane rzetelnie, przejrzyście i w sposób umożliwiający mieszkańcom jego kontrolę.
Bo prawo stanowione w gminie nie jest prawem „urzędu”. Jest prawem, które dotyczy mieszkańców – każdego, kto mieszka, prowadzi działalność lub załatwia swoje sprawy na terenie gminy.
