Arogancja władzy i prawne fiasko. Kurator miażdży plany Wójta dotyczące szkoły w Udryczach!

Walka o przyszłość Szkoły Filialnej w Udryczach wchodzi w decydującą fazę. Po miesiącach niepewności, Lubelski Kurator Oświaty wydał jednoznaczną, negatywną opinię w sprawie jej likwidacji. To wielkie zwycięstwo Komitetu Obrony Szkoły, który udowodnił, że determinacja mieszkańców może zatrzymać urzędniczą maszynę. „Stanęliśmy na głowie, przeprowadziliśmy rekordową rekrutację i pokazaliśmy, że ta placówka ma przyszłość” – mówią przedstawiciele Komitetu, którzy mimo sukcesu w Kuratorium, wciąż odbijają się od zamkniętych drzwi Urzędu Gminy.

Sesja na kolanie
Zanim sprawa trafiła na biurko Kuratora, w Gminie Stary Zamość doszło do sytuacji bezprecedensowej, o której warto przypomnieć. Projekt uchwały  dotyczący likwidacji placówki został przekazany radnym zaledwie pół godziny przed rozpoczęciem sesji zwołanej w trybie nadzwyczajnym. Takie działanie drastycznie ograniczyło możliwość rzetelnej analizy dokumentów i merytorycznej dyskusji, stając się symbolem braku transparentności obecnych władz gminy.
Kurator punktuje: Prawo to nie sugestia
Postanowienie Lubelskiego Kuratora Oświaty (nr 35/2026) to druzgocąca lektura dla włodarzy gminy. Organ nadzorczy wykazał szereg rażących uchybień formalnoprawnych:
  • Błędny tryb: Wójt próbował „likwidować” filię, podczas gdy zgodnie z prawem powinien dążyć do „przekształcenia” szkoły macierzystej w Wierzbie. To nie jest błąd nazewniczy, ale fundamentalna wada prawna.
  • Zignorowanie rodziców: Gmina miała obowiązek powiadomić o planowanych zmianach wszystkich rodziców ze szkoły w Wierzbie i Udryczach, i to na 6 miesięcy przed terminem. Obowiązek ten kompletnie zignorowano wobec społeczności w Wierzbie, co Kurator uznał za „uchybienie o charakterze istotnym”.
  • Wątpliwe doręczenia: Kurator zakwestionował nawet sposób informowania rodziców w samych Udryczach – brakowało indywidualnych zawiadomień dla każdego z opiekunów z osobna, co jest wymogiem Kodeksu postępowania administracyjnego.
Interwencje poselskie i kontrola społeczna
Sprawa nabrała wymiaru ogólnopolskiego. W postanowieniu Kuratora czytamy o interwencji Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej, która domagała się od Wójta wyjaśnień w sprawie braku transparentności działań. Swoje wsparcie i interwencję zgłosił również poseł Konfederacji, co pokazuje, że obrona szkoły łączy ponad podziałami w imię walki z samowolą lokalnej władzy.
Media, w tym nasz portal, od początku prowadzą społeczną kontrolę w tej sprawie. Realizując misję informacyjną, wystąpiliśmy do Kuratora w trybie dostępu do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) o niezwłoczne udostępnienie pełnej treści opinii wraz z uzasadnieniem. Dzięki tym działaniom dysponujemy dziś dokumentem, który wprost wykazuje wadliwość działań urzędników.
Komitet nie składa broni
Mimo negatywnej opinii Kuratora, Wójt zapowiedział odwołanie do Ministerstwa Edukacji Narodowej. Kiedy przedstawiciele rodziców chcieli  w Urzędzie Gminy zapoznać się z dokumentacją, ponownie napotkali na opór.
„Działamy dalej, spokojnie, ale konsekwentnie. Ta szkoła żyje – właśnie ustaliliśmy kalendarz warsztatów i wydarzeń dla dzieci. Zadajemy proste pytanie: dlaczego decyzje dotyczące naszych dzieci nie są z nami otwarcie omawiane?” – pytają członkowie Komitetu.

Jako redakcja będziemy dalej bacznie przyglądać się każdemu krokowi władz gminy. Mieszkańcy mają prawo do uczciwego traktowania, a nie do rozmów przy zamkniętych drzwiach.

W załączeniu:

Postanowienie Lubelskiego Kuratora Oświaty w sprawie negatywnego zaopiniowania przekształcenia Szkoły Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie.
POSTANOWIENIE Nr 35/2026
Lubelskiego Kuratora Oświaty
z dnia 25 marca 2026 r.

Na podstawie art. 89 ust. 3, 4, 5 w zw. z ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy Stary Zamość o wydanie opinii w sprawie likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach, podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie
postanawiam
negatywnie zaopiniować
przekształcenie Szkoły Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie poprzez likwidację podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w Udryczach, z dniem 31 sierpnia 2026 roku.
Uzasadnienie
W dniu 26 lutego 2026 roku Wójt Gminy Stary Zamość złożył wniosek do Lubelskiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach, podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie, z dniem 31 sierpnia 2026 roku. Do wniosku dołączono Uchwałę Rady Gminy Stary Zamość Nr XVI/103/26 z dnia 15 stycznia 2026 roku w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach. Z treści wymienionej uchwały wynika, iż Rada Gminy Stary Zamość zamierza zlikwidować Szkołę Filialną w Udryczach z dniem 31 sierpnia 2026 roku.
Głównym powodem likwidacji szkoły, jak wynika z wniosku Wójta Gminy Stary Zamość, są zmiany demograficzne na terenie gminy Stary Zamość, które prowadzą do zmniejszenia liczby uczniów, a także niska liczebność dzieci z obwodu, uczęszczających do Szkoły Filialnej w Udryczach. W roku szkolnym 2026/2027 obowiązkiem szkolnym w klasach I–III Szkoły Filialnej w Udryczach objętych jest 34 dzieci, przy czym uczęszczanie do szkoły zadeklarowało jedynie 4 dzieci – do klasy III (w roku szkolnym 2026/2027 nie będzie klas I i II). Natomiast liczba dzieci zamierzających uczęszczać do oddziału przedszkolnego (dzieci w wieku 3–6 lat) w roku szkolnym 2026/2027 wynosi 11 z 39 dzieci mieszkających w obwodzie szkoły. Ze względu na małą liczbę uczniów zajęcia są prowadzone w klasach łączonych. W ocenie organu prowadzącego generuje to nieproporcjonalnie wysokie koszty funkcjonowania placówki.
Z przesłanych przez organ dokumentów wynika, że Wójt Gminy Stary Zamość został cyt.: „zobowiązany i upoważniony do czynności niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji, w szczególności do zawiadomienia o zamiarze likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach rodziców uczniów i Lubelskiego Kuratora Oświaty”. W powyższym zakresie pismem z dnia 4 marca 2026 r. Wójt Gminy Stary Zamość przesłał do Kuratorium Oświaty w Lublinie Delegatura w Zamościu jako uzupełnienie wcześniej złożonego wniosku kopie pisemnych zawiadomień wysłanych do rodziców uczniów Szkoły Filialnej w Udryczach. Poinformował również, że po rozmowach z dyrekcją szkoły nauczyciele zatrudnieni w Szkole Filialnej w Udryczach będą mieli możliwość kontynuowania zatrudnienia w Szkole Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie.

Wójt Gminy Stary Zamość poinformował o zamiarze likwidacji związki zawodowe, kierując do nich odrębne pisma z prośbą o wydanie opinii w sprawie likwidacji szkoły. Rada Pedagogiczna oraz Rada Rodziców działające przy Szkole Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie, pod którą organizacyjnie podlega Szkoła Filialna w Udryczach, wydały negatywne opinie w sprawie likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach. Związek Nauczycielstwa Polskiego oraz Forum Związków Zawodowych również negatywnie zaopiniowały zamiar likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach. Natomiast Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” Region Środkowo-Wschodni odstąpił od wyrażenia opinii w tej sprawie. W dniu 6 marca 2026 r. do wiadomości Kuratorium Oświaty w Lublinie – Delegatura w Zamościu wpłynęło pismo Posłanki na Sejm RP Małgorzaty Gromadzkiej skierowane do Wójta Gminy Stary Zamość z prośbą o udzielenie szczegółowych wyjaśnień dotyczących transparentności podejmowanych działań w zakresie zamiaru likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach.
Na wniosek Lubelskiego Kuratora Oświaty uzupełniono dokumentację dotyczącą likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach. Kurator pismem z dnia 3 marca 2026 r. znak: DZ.542.8.2026 zwrócił się do Wójta Gminy Stary Zamość o informację czy rodzice uczniów zostali terminowo i indywidualnie poinformowani o planowanych zmianach, czy nauczyciele będą mogli kontynuować pracę w Szkole Podstawowej w Wierzbie. Ponadto pismem z dnia 17 marca 2026 r. znak: DZ.542.8.1.2026.MP kurator zwrócił się o doprecyzowanie, czy zgodnie z przepisami prawa wszyscy rodzice uczniów – zarówno szkoły macierzystej, tj. Szkoły Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie, jak i Szkoły Filialnej w Udryczach – zostali indywidualnie i w wymaganym terminie (co najmniej 6 miesięcy wcześniej) poinformowani o planowanym przekształceniu, a także o przekazanie informacji dotyczących sposobu organizacji dowozu dzieci, dane dotyczące zatrudnienia pracowników oraz wskazanie, gdzie dzieci z oddziału przedszkolnego będą mogły kontynuować edukację i czy zostanie im zapewniony dowóz. W odpowiedzi na ww. pisma Wójt Gminy Stary Zamość przekazał jedynie informacje dotyczące: poinformowania o zamiarze likwidacji jedynie rodziców uczniów ze Szkoły Filialnej w Udryczach, dalszego zatrudnienia pracowników Szkoły Filialnej w Udryczach oraz zapewnienia dzieciom możliwości kontynuacji wychowania przedszkolnego w Szkole Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie. Wójt poinformował również o sposobie organizacji dowozu dzieci i uczniów, wraz z zapewnieniem opiekuna.
Pomimo wskazywanych przez organ przesłanek natury organizacyjnej i ekonomicznej, Lubelski Kurator Oświaty po dokonaniu analizy przedłożonej dokumentacji, wyjaśnień z dnia 4 marca 2026 r. wraz z załączonymi kopiami pisemnych zawiadomień skierowanych do rodziców uczniów Szkoły Filialnej w Udryczach oraz wyjaśnień z dnia 20 marca 2026 r. – uznał, że występują istotne uchybienia formalnoprawne, które uniemożliwiają wydanie opinii pozytywnej.

Na podstawie art. 89 ust. 9 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.) szkoła publiczna może zostać przekształcona np. poprzez likwidację filii tej szkoły z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu. Ponieważ filia nie jest odrębną szkołą od szkoły macierzystej, niemożliwa jest jej likwidacja bez jednoczesnego przekształcenia szkoły macierzystej. Przekształcenie szkoły powoduje w istocie pozbawienie możliwości korzystania z usług publicznej szkoły w dotychczasowym zakresie.
Na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, że Szkoła Filialna w Udryczach nie stanowi samodzielnej szkoły w rozumieniu przepisów prawa oświatowego, lecz jest jednostką organizacyjnie podporządkowaną Szkole Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie. W związku z powyższym prawidłowym trybem działania w niniejszej sprawie powinno być podjęcie uchwały w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie poprzez likwidację podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w Udryczach. Uchybienie to ma charakter istotny, dotyczy bowiem również wadliwie zastosowanej procedury zawiadomienia rodziców uczniów o planowanym przekształceniu szkoły.
Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów nie można uznać (co potwierdza sama treść wniosku jak również późniejsze wyjaśnienia Wójta Gminy Stary Zamość z dnia 20 marca 2026 r.), że zgodnie z art. 89 ust. 9 w zw. z ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, rodzice dzieci ze Szkoły Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie, której jest podporządkowana organizacyjnie Filialna Szkoła w Udryczach zostali skutecznie poinformowani na co najmniej 6 miesięcy przed planowanym przekształceniem z dniem 31 sierpnia 2026 r. o tym przekształceniu poprzez likwidację szkoły filialnej. Takie zawiadomienia, czy też obowiązek informacyjny nie był w stosunku do nich w ogóle wykonany. Tymczasem obowiązek ten dotyczy wszystkich rodziców uczniów szkoły objętej przekształceniem, a więc całej społeczności szkoły podstawowej, a nie jedynie jej części funkcjonującej w ramach szkoły filialnej. Powoduje to wskazaną już powyżej wadę prawną, uniemożliwiającą Lubelskiemu Kuratorowi Oświaty wydanie opinii pozytywnej.
Ponadto, w sprawie poinformowania rodziców dzieci ze Szkoły Filialnej w Udryczach o planowanym przekształceniu szkoły (czyli jej „likwidacji”, jak określił to organ prowadzący) co najmniej 6 miesięcy wcześniej, pojawiają się wątpliwości, czy zostało to zrobione skutecznie. Z analizy przekazanych kopii zawiadomień wynika, że w większości przypadków jedno pismo było wysyłane pocztą (za potwierdzeniem odbioru) do obojga rodziców albo było podpisane przez oboje rodziców. W jednym przypadku dokument podpisała tylko matka – brakuje podpisu ojca dziecka. Według doktryny, zawiadomienie o zamiarze likwidacji jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w przepisie art. 89 ust. 9 w zw. z ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 listopada 2025 r. (sygn. akt: III SA/Lu 463/25) wskazano, że w sytuacji, gdy – jak to wynika z art. 89 ust. 4 ustawy – opinia kuratora oświaty jest wydawana w formie aktu administracyjnego (zaskarżalnego postanowienia), obowiązek przedstawienia kuratorowi w celu wydania postanowienia opiniującego pełnego materiału dowodowego uzasadnia stosowanie do obowiązku zawiadamiania rodziców uczniów o treści uchwały intencyjnej wymogów przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego. Powyższe zaś uzasadnia konieczność powiadamiania imiennie każdego z rodziców ucznia z osobna (odrębnymi pismami), tak jak wymaga tego tryb doręczenia przewidziany w postępowaniu administracyjnym. Kwestia ta ma jednak charakter uboczny wobec wskazanej powyżej wadliwie przeprowadzonej procedury przekształcenia szkoły, a nie jak uznał organ prowadzący likwidacji szkoły filialnej.

Mając na uwadze powyższe, w szczególności zaś wadliwość zastosowanej procedury tj. zamiar likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach, podczas gdy powinno zostać zastosowane przekształcenie Szkoły Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie poprzez likwidację podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w Udryczach i związany z tym brak skutecznego zawiadomienia o planowanym przekształceniu wszystkich rodziców dzieci (ze szkoły macierzystej i filialnej) powoduje, że Lubelski Kurator Oświaty działając na podstawie art. 89 ust. 3, 4 i 5 w zw. z ust. 9 ustawy Prawo oświatowe postanowił zaopiniować wniosek Wójta Gminy Stary Zamość negatywnie. Wskazać w tym miejscu należy za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2021 r. (sygn. akt: II SA/Wa 1972/20) – dotyczącym co prawda likwidacji szkoły, ale mającym również odniesienie do przekształcenia (zgodnie z art. 89 ust. 9 ustawy Prawo oświatowe do przekształcenia stosuje się przepisy dotyczące likwidacji), że środek w postaci wiążącej, pozytywnej opinii kuratora oświaty ma cechy środka nadzorczego.
Podkreślić należy, że Lubelski Kurator Oświaty zapoznał się z załączonymi do wniosku opiniami Rady Rodziców, Rady Pedagogicznej oraz związków zawodowych, jednakże nie miały one wpływu, biorąc pod uwagę kryterium legalności na ocenę podjętych przez organ prowadzący działań zmierzających do przekształcenia Szkoły Podstawowej im. K. Namysłowskiego w Wierzbie poprzez likwidację podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w Udryczach.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji.
Na niniejsze postanowienie stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Ministra Edukacji za pośrednictwem Lubelskiego Kuratora Oświaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.
wz. Lubelskiego Kuratora Oświaty
Wicekurator Oświaty

Komentarze do: “Arogancja władzy i prawne fiasko. Kurator miażdży plany Wójta dotyczące szkoły w Udryczach!

  1. Zatroskana

    Ciekawe dlaczego Wójt tak bardzo nie lubi swoich wyborców i tak im robi „pod górkę”.
    Poza tym nawet się nie zająknął słowem o tym, że do filii w Udryczach jest zapisane na najbliższy rok 27 dzieci (razem z grupą przedszkolną). A cały budyneczek szkoły jest przewidziany na maks 35 dzieci.
    Poza tym, to dosyć oczywiste, że będzie tylko 4 dzieci w 3 klasie w najbliższym roku, skoro ostatnie 2 lata rodzice byli odsyłani i nie pozwalano im składać dokumentów do rekrutacji do pierwszej klasy. Najpierw nie chcieli 2 -3 lata z rzędu przyjmować dzieci, a teraz wykazują, że ich nie ma.
    Od września będzie 8 dzieci w wieku zerowkowym, które w kolejnych latach będą już przechodzić do kolejnych klas.

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Top