W lipcu i sierpniu 2026 roku nie odbyła się ani jedna sesja Rady Powiatu w Zamościu. W lipcu nie obradowała również żadna komisja, a w sierpniu odbyło się tylko jedno posiedzenie Komisji Gospodarki, w którym uczestniczyło czterech radnych. Mimo to w każdym z tych miesięcy na diety radnych przeznaczono dokładnie po 58 754,49 zł. Łącznie to 117 508,98 zł. Starostwo wyjaśnia, że radnym przysługuje miesięczny ryczałt bez względu na liczbę posiedzeń. Analiza zapisów uchwały, na podstawie której naliczane są diety, rodzi jednak pytania o sposób jej praktycznego stosowania.
Dwa miesiące bez sesji – ponad 117 tys. zł diet
Redakcja „Wokół Zamościa” zwróciła się do Starostwa Powiatowego w Zamościu o informacje dotyczące wysokości diet oraz aktywności radnych Rady Powiatu w Zamościu w lipcu i sierpniu 2026 roku.
Z odpowiedzi Starosty Zamojskiego z 29 września 2026 r. wynika, że na diety radnych wydatkowano:
w lipcu 2026 r. – 58 754,49 zł,
w sierpniu 2026 r. – 58 754,49 zł.
Łącznie w ciągu dwóch miesięcy wypłacono więc 117 508,98 zł.
Co istotne, w żadnym z tych miesięcy nie odbyła się sesja Rady Powiatu w Zamościu.
W lipcu nie było również żadnego posiedzenia komisji. Starostwo poinformowało wprost:
„W lipcu 2026 r. nie odbyły się żadne posiedzenia komisji Rady Powiatu w Zamościu.”
Lipiec był zatem miesiącem, w którym nie odbyła się ani sesja Rady Powiatu, ani posiedzenie którejkolwiek z jej komisji.
W sierpniu obradowała tylko jedna komisja
Nieco inaczej wyglądała sytuacja w sierpniu. 5 sierpnia 2026 r. odbyło się jedno posiedzenie Komisji Gospodarki Powiatu.
Komisję tworzy pięciu radnych: Anna Bajaka, Dariusz Śliwiński, Antoni Skura, Jacek Masłowski oraz Jerzy Marucha. W posiedzeniu uczestniczyło czterech radnych. Nieobecny był Jacek Masłowski.
Oznacza to, że spośród 23 radnych Rady Powiatu w Zamościu w jedynym sierpniowym posiedzeniu komisji uczestniczyło czterech.
Mimo różnicy w liczbie posiedzeń łączna kwota wydatków na diety była dokładnie taka sama jak w lipcu – 58 754,49 zł.
Bez interpelacji i zapytań
Redakcja zapytała również o liczbę interpelacji i zapytań składanych przez radnych w tych dwóch miesiącach.
Odpowiedź Starostwa jest jednoznaczna:
„Radni Rady Powiatu w Zamościu w miesiącach lipiec i sierpień 2026 r. nie składali interpelacji i zapytań.”
Sam brak interpelacji, zapytań, sesji czy posiedzeń komisji nie oznacza jednak automatycznie, że radni nie wykonywali żadnych czynności związanych z mandatem. Działalność radnego nie ogranicza się wyłącznie do uczestnictwa w posiedzeniach organów powiatu.
Zgodnie z ustawą o samorządzie powiatowym radny jest obowiązany kierować się dobrem wspólnoty samorządowej powiatu, utrzymywać stałą więź z mieszkańcami i ich organizacjami, przyjmować zgłaszane postulaty i przedstawiać je organom powiatu do rozpatrzenia.
Na tę właśnie okoliczność zwrócił uwagę Starosta Zamojski.
Starosta: radni wykonywali swoje obowiązki
W odpowiedzi przekazanej redakcji czytamy:
„Mimo, że w lipcu i sierpniu nie odbyły się sesje Rady Powiatu w Zamościu to radni wykonywali swoje obowiązki ustawowe polegające na utrzymywaniu stałej więzi z mieszkańcami oraz ich organizacjami”.
Starosta odwołał się przy tym do art. 21 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
Odpowiedź nie wskazuje jednak, na podstawie jakich dokumentów lub innych danych ustalono, że poszczególni radni rzeczywiście wykonywali takie czynności w lipcu i sierpniu ani jaki był zakres tej aktywności.
Ma to znaczenie w kontekście charakteru diety radnego. Dieta nie jest bowiem wynagrodzeniem za samo posiadanie mandatu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na jej rekompensacyjny charakter, związany z kosztami, utraconymi korzyściami i czasem poświęconym wykonywaniu funkcji radnego.
Co zapisano w uchwale Rady Powiatu?
Podstawą ustalania diet jest Uchwała Nr XXV/308/2021 Rady Powiatu w Zamościu z 22 grudnia 2021 r. w sprawie diet dla radnych Rady Powiatu w Zamościu.
Już § 1 stanowi:
„Ustala się wysokość oraz zasady obliczania i wypłaty diet dla radnych Rady Powiatu w Zamościu za udział w pracach rady i jej komisjach.”
Następnie § 2 ustanawia miesięczne diety w formie ryczałtu. Ich wysokość uzależniono od funkcji pełnionej przez radnego.
Zwykłemu radnemu przysługuje 112 proc. kwoty bazowej, przewodniczącemu Rady – 190 proc., wiceprzewodniczącemu Rady oraz przewodniczącemu komisji stałej – po 150 proc., pozaetatowemu członkowi Zarządu Powiatu – 170 proc., a wiceprzewodniczącemu komisji – 130 proc. kwoty bazowej.
Kluczowy dla stanowiska przedstawionego przez Starostwo jest § 2 ust. 3:
„Radnemu przysługuje jedna dieta w najwyższej wysokości w danym miesiącu bez względu na liczbę posiedzeń.”
Starostwo właśnie ten przepis wskazuje jako podstawę wypłacania miesięcznego ryczałtu również w sytuacji, gdy w danym miesiącu nie odbywa się sesja.
Powstaje jednak pytanie interpretacyjne: czy sformułowanie „bez względu na liczbę posiedzeń” obejmuje również sytuację, gdy liczba posiedzeń wynosi zero?
Możliwe jest bowiem również odczytanie tego przepisu jako zasady, zgodnie z którą liczba posiedzeń nie powoduje wielokrotnego naliczania diety – radnemu przysługuje jeden miesięczny ryczałt bez względu na to, w ilu posiedzeniach uczestniczył.
Uchwała nie zawiera natomiast odrębnego i jednoznacznego przepisu regulującego sytuację miesiąca, w którym nie odbywa się ani sesja, ani żadne posiedzenie komisji.
„W oparciu o listę obecności z sesji rady”
Jeszcze więcej pytań pojawia się przy analizie § 3 ust. 1 uchwały. Rada Powiatu postanowiła:
„Wypłata diety, za dany miesiąc kalendarzowy, następuje jednorazowo w terminie do ostatniego dnia miesiąca w oparciu o listę obecności z sesji rady.”
W lipcu i sierpniu 2026 r. żadnej sesji nie było. Tym samym nie mogło być również list obecności z sesji przeprowadzonych w tych miesiącach.
Redakcja zapytała więc, na jakiej podstawie dokonano naliczenia i wypłaty diet.
Starostwo odpowiedziało:
„Lista obecności służy jedynie i wyłącznie udokumentowaniu podstawy ewentualnych potrąceń wynikających z nieobecności radnej/radnego.”
Problem polega na tym, że takiego zastrzeżenia nie zawiera treść § 3 ust. 1 uchwały.
Rada Powiatu nie zapisała, że lista obecności służy „jedynie i wyłącznie” ustalaniu ewentualnych potrąceń. W uchwale przyjęto wprost, że wypłata diety następuje „w oparciu o listę obecności z sesji rady”.
O zasadach potrącenia stanowi natomiast odrębny § 4 uchwały:
„Wysokość miesięcznej diety, o której mowa w § 2, ulega obniżeniu o 15% za każdą nieobecność radnego na posiedzeniu rady powiatu.”
Mamy więc dwa odrębne zapisy. § 3 określa, w oparciu o jaki dokument następuje wypłata diety, natomiast § 4 określa przesłankę i wysokość jej obniżenia.
Żaden z tych przepisów nie stanowi, że lista obecności służy „jedynie i wyłącznie” dokumentowaniu podstaw potrącenia.
W tym zakresie stanowisko przedstawione przez Starostwo jest interpretacją, a w ocenie redakcji – nadinterpretacją treści § 3 ust. 1 uchwały, ponieważ przypisuje temu przepisowi ograniczenie, którego Rada Powiatu w jego treści nie ustanowiła.
Nie oznacza to, że lista obecności nie może być wykorzystywana do ustalenia, czy radny był obecny na sesji, a tym samym do zastosowania przewidzianego w § 4 potrącenia. Czym innym jest jednak wykorzystanie listy jako dowodu obecności lub nieobecności, a czym innym twierdzenie, że zgodnie z uchwałą jest to jej „jedyna i wyłączna” funkcja.
Nie przesądza to również automatycznie, że dokonane wypłaty były nieprawidłowe. Powstaje jednak zasadnicze pytanie, czy sposób praktycznego stosowania § 3 ust. 1 przez Starostwo odpowiada jego literalnemu brzmieniu – szczególnie w miesiącach, w których sesji nie było, a więc nie istniała lista obecności z sesji wskazana przez samą Radę Powiatu jako dokument, w oparciu o który następuje wypłata diety.
Nieobecność na sesji kosztuje 15 procent. A co z komisją?
Kolejne pytania wywołuje mechanizm potrąceń ustanowiony w § 4 uchwały.
Jak wskazaliśmy, dieta ulega obniżeniu o 15 proc. za każdą nieobecność radnego na posiedzeniu Rady Powiatu.
Uchwała nie zawiera jednak analogicznego mechanizmu dotyczącego nieobecności na posiedzeniu komisji.
Ma to praktyczne znaczenie. W sierpniu odbyło się tylko jedno posiedzenie Komisji Gospodarki. Jeden z jej pięciu członków był nieobecny, a mimo to łączna kwota diet wypłaconych wszystkim radnym za sierpień była identyczna jak w lipcu.
Konstrukcja uchwały prowadzi więc do interesującej sytuacji: jeżeli sesja zostanie zwołana, a radny będzie na niej nieobecny, jego dieta może zostać obniżona o 15 proc. Jeżeli natomiast przez cały miesiąc żadna sesja się nie odbędzie, sam brak sesji nie uruchamia przewidzianego w § 4 mechanizmu obniżenia diety.
Co więcej, brak udziału w posiedzeniu komisji nie został objęty analogicznym mechanizmem potrącenia.
To jeden z elementów uchwały wymagających dokładniejszej oceny w świetle aktualnego orzecznictwa.
Dieta nie powinna być oderwana od aktywności radnego
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że dieta nie jest klasycznym wynagrodzeniem za pracę. Ma charakter rekompensacyjny.
Jednocześnie problem jest bardziej złożony niż proste równanie: „nie było sesji – nie ma diety”.
NSA w wyroku z 19 czerwca 2024 r., sygn. III OSK 425/24, zwrócił uwagę, że mandat radnego obejmuje szerszy zakres czynności niż samo uczestnictwo w sesjach i komisjach. Radny może ponosić koszty i poświęcać czas na wykonywanie innych obowiązków mandatowych.
Z drugiej strony w orzecznictwie wskazywano również, że konstrukcja miesięcznego ryczałtu nie powinna prowadzić do powstania stałego miesięcznego świadczenia całkowicie niezależnego od aktywności radnego.
Dlatego istotne jest nie tylko pytanie, czy w lipcu odbyła się sesja lub komisja, lecz również to, czy obowiązujące w Powiecie Zamojskim zasady pozwalają powiązać wysokość ryczałtu z rzeczywistym wykonywaniem mandatu.
Problem miesięcy, w których nie odbywa się żadna sesja ani posiedzenie komisji, nie jest przy tym wyłącznie teoretyczny. W 2026 r. podczas prac parlamentarnych dotyczących zasad wypłacania diet wskazano wprost na „brak jednoznacznych regulacji co do wypłaty diet za miesiące, w których nie odbywały się żadne prace organu stanowiącego”.
„Na podstawie prawa i w granicach prawa”
W kontekście tych wątpliwości warto przypomnieć wypowiedź Starosty Zamojskiego Stanisława Grześki z 26 maja 2026 r.
Dotyczyła ona zupełnie innej sprawy – pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej Play w miejscowości Płoskie.
Starosta rozpoczął wówczas swoją wypowiedź od słów:
„Na podstawie prawa i w granicach prawa”.
Następnie, odnosząc się do wydanego pozwolenia, argumentował:
„Nie mogłem odmówić wydania decyzji, bo złamałbym prawo ustanowione przez posłów”.
Choć wypowiedź ta dotyczyła zupełnie innego postępowania, przywołana przez Starostę reguła ma charakter uniwersalny dla działalności organów administracji publicznej.
Sformułowanie „na podstawie prawa i w granicach prawa” odpowiada zasadzie legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP:
„Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.”
Ta sama zasada odnosi się do gospodarowania środkami publicznymi oraz wykonywania uchwał organów samorządu.
Dlatego również w przypadku diet radnych zasadne jest pytanie, czy sposób ich naliczania i wypłacania w miesiącach bez sesji – a w lipcu również bez jakiegokolwiek posiedzenia komisji – znajduje dostatecznie jednoznaczne oparcie w zapisach Uchwały Nr XXV/308/2021.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera opisany wcześniej sposób interpretowania przez Starostwo § 3 ust. 1. Rada Powiatu nie zapisała, że lista obecności służy „jedynie i wyłącznie” potrąceniom – takie znaczenie temu przepisowi nadało dopiero Starostwo w odpowiedzi udzielonej redakcji.
To właśnie przy ocenie takiej praktyki znaczenia nabiera zasada, którą kilka miesięcy wcześniej przywołał sam Starosta: „Na podstawie prawa i w granicach prawa”.
Lipiec 2026 r. wymaga szczególnej analizy
Na tle uzyskanych przez redakcję informacji szczególnie interesujący jest lipiec.
W jednym miesiącu mamy bowiem jednocześnie:
0 sesji Rady Powiatu,
0 posiedzeń komisji,
0 interpelacji,
0 zapytań,
58 754,49 zł wypłaconych diet.
Nie jest to dowód, że radni nie wykonywali innych czynności związanych z mandatem. Starostwo twierdzi, że wykonywali obowiązki polegające m.in. na utrzymywaniu więzi z mieszkańcami.
Pozostaje jednak pytanie, w jaki sposób ta aktywność została ustalona i jak obowiązujący system diet wiąże ją z wypłatą pełnego miesięcznego ryczałtu.
Równie istotne pozostaje pytanie o dokumentacyjną podstawę wypłaty, skoro sama uchwała stanowi, że wypłata następuje „w oparciu o listę obecności z sesji rady”, której w lipcu – z oczywistych względów – nie było.
Ponad 117 tys. zł i pytania pozostają
Na obecnym etapie redakcja nie przesądza, że diety wypłacone radnym za lipiec i sierpień 2026 r. były nienależne lub wypłacone niezgodnie z prawem.
Pozyskane dokumenty ujawniają jednak kilka kwestii wymagających pogłębionej analizy: znaczenie sformułowania „bez względu na liczbę posiedzeń”, brak jednoznacznej regulacji dotyczącej miesiąca bez sesji i komisji, ograniczenie mechanizmu potrąceń do nieobecności na sesjach, znaczenie listy obecności wskazanej w § 3 uchwały oraz sposób dokumentowania innych form aktywności mandatowej radnych.
Fakty pozostają natomiast bezsporne: przez dwa miesiące nie odbyła się ani jedna sesja Rady Powiatu w Zamościu, w lipcu nie odbyła się również żadna komisja, w sierpniu obradowała jedna komisja, a w każdym z tych miesięcy wypłacono dokładnie po 58 754,49 zł diet. Łącznie – 117 508,98 zł.
Redakcja „Wokół Zamościa” będzie kontynuowała analizę pozyskanych materiałów, przepisów oraz orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego charakteru i zasad ustalania diet radnych. Do sprawy, w tym do konstrukcji obowiązujących w Powiecie Zamojskim zasad oraz ich praktycznego stosowania, powrócimy po zakończeniu tej analizy.
