Proceduralne i merytoryczne wątpliwości wokół uchwały o zamiarze likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach

W dniu 15 stycznia 2026 r. Rada Gminy Stary Zamość podjęła uchwałę intencyjną w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Filialnej w Udryczach. Z danych z panelu głosowań wynika, że za przyjęciem uchwały głosowało 12 radnych, jeden radny był przeciw, a dwoje radnych było nieobecnych.

Sesja miała charakter nadzwyczajny i została zwołana na wniosek Wójta Gminy Stary Zamość. Wniosek wraz z porządkiem obrad został sporządzony 13 stycznia 2026 r. i tego samego dnia przekazany Przewodniczącemu Rady Gminy.

30 minut na analizę trzech projektów uchwał

Najpoważniejsze wątpliwości budzi tryb przekazania radnym projektów uchwał.

Z odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, podpisanej przez wójta gminy, wynika, że Przewodniczący Rady Gminy przekazał radnym projekty uchwał 15 stycznia 2026 r. o godz. 8:30. Sesję zwołano na godz. 9:00.

Oznacza to, że radni mieli 30 minut na zapoznanie się z trzema projektami uchwał – w tym z projektem dotyczącym zamiaru likwidacji szkoły filialnej, który ma fundamentalne znaczenie dla lokalnej społeczności.

W doktrynie i orzecznictwie sądowo administracyjnym podkreśla się, że obowiązek doręczenia projektów uchwał wraz z zawiadomieniem o sesji ma charakter gwarancyjny. Zapewnia on radnym realną możliwość merytorycznego przygotowania się do obrad. Dostarczenie materiałów bezpośrednio przed sesją, w praktyce uniemożliwiające ich analizę, stanowi istotne naruszenie procedury.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 oraz art. 20 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, do zawiadomienia o zwołaniu sesji – również nadzwyczajnej – obligatoryjnie dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał.

W orzecznictwie wskazano jednoznacznie, że przegłosowanie uchwały, która nie została radnym przekazana w trybie przewidzianym ustawą, stanowi wadę prawną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności (wyrok WSA w Gliwicach z 30 stycznia 2007 r., IV SA/Gl 838/06; wyrok WSA w Krakowie z 6 listopada 2007 r., III SA/Kr 783/07).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 kwietnia 2024 r. (I GSK 639/20) podkreślił, że sposób zawiadomienia radnych musi być skuteczny, a pozbawienie radnego realnej możliwości udziału w procedurze stanowi istotne naruszenie prawa.

Błędy merytoryczne w uzasadnieniu uchwały

Odrębną kwestią są poważne nieprawidłowości w danych liczbowych zawartych w uzasadnieniu uchwały.

1. Identyczne dane dla dwóch różnych lat

W tabelach dotyczących roku szkolnego 2021/2022 oraz 2022/2023 wykazano identyczne dane:

13 uczniów w jednej grupie,
7 uczniów w drugiej,
0 uczniów w trzeciej,
12 uczniów w czwartej,

co daje łącznie 32 uczniów w obu latach.

Powtórzenie co do jednego ucznia tych samych wartości w dwóch kolejnych latach szkolnych jest statystycznie mało prawdopodobne i wskazuje na możliwy błąd typu „kopiuj–wklej”. Brak wykazania jakiejkolwiek dynamiki zmian podważa rzetelność analizy demograficznej, która stanowi podstawę decyzji likwidacyjnej.

2. Gwałtowny spadek w 2023/2024

W roku szkolnym 2023/2024 wykazano:

6 uczniów,
6 uczniów,
4 uczniów,
5 uczniów,

co daje łącznie 21 uczniów (suma prawidłowa arytmetycznie).

Oznacza to spadek z 32 do 21 uczniów, czyli o ponad 34%. Taka zmiana wymagałaby szczegółowego uzasadnienia demograficznego i migracyjnego. Tymczasem w uzasadnieniu operuje się ogólnikowym stwierdzeniem o „małej ilości uczniów”, bez analizy przyczyn i bez przedstawienia trendu wieloletniego.

3. Rażący błąd w roku 2025/2026

Najpoważniejszy błąd dotyczy zestawienia dla roku szkolnego 2025/2026. W tabeli wskazano:

1 dziecko w przedszkolu,
0 w klasie I,
4 w klasie II,
5 w klasie III.

Suma tych wartości wynosi 10 uczniów. Tymczasem w kolumnie „Ogółem” wpisano 21 uczniów.

Jest to błąd przekraczający 100% rzeczywistej liczby uczniów. Taka rozbieżność podważa wiarygodność całego dokumentu.

4. Operowanie „danymi z przyszłości”

Dokument datowany na 15 stycznia 2026 r. zawiera stwierdzenie o „braku naboru w roku szkolnym 2026/2027”. W momencie podejmowania uchwały nabór ten nie mógł być jeszcze zakończony, a zatem mamy do czynienia z prognozą przedstawioną jako fakt.

Uzasadnienie posługuje się więc danymi przyszłymi w sposób kategoryczny, co rodzi zarzut przedwczesności i braku należytej staranności.

Istotne naruszenie procedury

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, uchwała musi być prawidłowa zarówno pod względem materialnym, jak i formalnym.

W niniejszym przypadku pojawiają się wątpliwości w obu aspektach:

możliwe naruszenie trybu doręczenia projektów uchwał,
ograniczenie radnym realnej możliwości analizy dokumentów,
błędy rachunkowe w tabelach,
niespójności wewnętrzne uzasadnienia,
operowanie prognozami przedstawionymi jako dane pewne.

Przyjęcie uchwały w oparciu o dokument zawierający tak liczne uchybienia może zostać uznane za istotne naruszenie procedury podejmowania uchwał, co w konsekwencji może skutkować stwierdzeniem jej nieważności w trybie nadzoru.

Decyzja o szczególnym ciężarze społecznym

Likwidacja szkoły filialnej nie jest decyzją techniczną ani wyłącznie budżetową. Dotyczy bezpośrednio dzieci, rodziców i całej lokalnej wspólnoty. Tym bardziej wymaga dokumentów sporządzonych z najwyższą starannością, precyzją rachunkową oraz pełnym poszanowaniem procedur.

W obecnym stanie faktycznym pojawia się zasadnicze pytanie: czy decyzja o zamiarze likwidacji szkoły została podjęta w oparciu o rzetelne i zweryfikowane dane, czy też na podstawie dokumentu sporządzonego w pośpiechu, zawierającego oczywiste błędy arytmetyczne i wewnętrzne sprzeczności.

Sprawa z pewnością nie zakończy się na jednym głosowaniu.