Trzy zarządzenia Wójta w 2023–2026. Pytania niezależnych mediów, zmiana przepisów i milczenie radnych? Rada Gminy Zamość podwyższyła sobie diety

Wójt Gminy Zamość Ryszard Gliwiński w ciągu zaledwie 13 dni wydał dwa zarządzenia dotyczące opłat za korzystanie z hal sportowych i sal korekcyjnych. Drugie z nich uchyla nie tylko nowelizację podpisaną 13 października 2026 r., ale również zarządzenie z marca 2023 r. Najważniejsza zmiana nie dotyczy jednak stawek, lecz sposobu wejścia przepisów w życie. W tle są wnioski o informację publiczną skierowane przez redakcję portalu „Wokół Zamościa”, analiza dokumentów i orzecznictwa sądów administracyjnych oraz oficjalna odpowiedź Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego. Rodzi się również pytanie o rolę radnych Rady Gminy Zamość, którzy 28 października 2026 r. podjęli uchwałę podwyższającą własne diety.

Wszystko zaczęło się od pytań skierowanych do szkół

3 września 2026 r. redakcja portalu „Wokół Zamościa” skierowała do dyrektorów sześciu szkół Gminy Zamość wnioski o udostępnienie informacji publicznej.

Pytania dotyczyły zasad korzystania z hal sportowych i sal korekcyjnych, obowiązujących regulaminów, pełnomocnictw udzielonych dyrektorom, zawieranych umów oraz dokumentowania odpłatnego i nieodpłatnego udostępniania obiektów.

Nie były to pytania przypadkowe.

Chodziło o ustalenie, w jaki sposób zarządzane jest mienie komunalne, czy mieszkańcy i organizacje korzystają z obiektów na jednakowych zasadach oraz czy stosowane zwolnienia z opłat mają odpowiednią podstawę prawną.

Z otrzymanych odpowiedzi wynikało, że w analizowanym okresie sześć szkół wykazało łącznie 2376 godzin nieodpłatnego udostępniania obiektów sportowych oraz 41 pozytywnie rozpatrzonych wniosków.

Ujawniono również różnice w sposobie dokumentowania zwolnień i weryfikowania uprawnień do bezpłatnego korzystania z obiektów. W niektórych szkołach stosowano w tym zakresie ustne ustalenia.

Nie oznacza to automatycznie, że dochodziło do nieprawidłowości. Pokazuje jednak, dlaczego potrzebna jest kontrola sposobu gospodarowania obiektami należącymi do gminy.

Mienie komunalne jest majątkiem wspólnoty samorządowej, a mieszkańcy mają prawo wiedzieć, na jakich zasadach jest ono udostępniane, komu przysługują zwolnienia i kto odpowiada za prawidłowość podejmowanych decyzji.

13 października – Wójt zmienia zasady

13 października 2026 r. Wójt Gminy Zamość podpisał Zarządzenie Nr 521/26, zmieniające Zarządzenie Nr 891/23 z 1 marca 2023 r.

Nowelizacja, opublikowana w BIP 19 października, podwyższyła opłaty za korzystanie z pięciu hal sportowych ze 150 zł do 159,90 zł brutto za godzinę.

W przypadku trzech sal korekcyjnych stawki wzrosły z 60 zł do 105,78 zł brutto.

Zmieniono również zasady nieodpłatnego korzystania z obiektów, w tym regulacje dotyczące klubów sportowych otrzymujących dotacje z budżetu gminy, zajęć z udziałem uczniów oraz zorganizowanych grup mieszkańców.

Zarządzenie przewidywało wejście w życie z dniem podpisania.

Nie zawierało natomiast przepisu przewidującego ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego.

Ta okoliczność zwróciła szczególną uwagę redakcji.

Kontrola społeczna to nie tylko zadawanie pytań. To również analiza prawa

Działania redakcji nie ograniczały się do uzyskania odpowiedzi od dyrektorów szkół.

Przeanalizowaliśmy treść zarządzeń Wójta, uchwałę Rady Gminy Zamość z 30 listopada 2015 r., przepisy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o gospodarce komunalnej.

Istotnym elementem była również analiza orzecznictwa sądów administracyjnych oraz sposobu publikowania podobnych regulacji w dziennikach urzędowych innych województw.

Porównywanie rozwiązań stosowanych przez samorządy pozwala ustalić, czy określona praktyka jest powszechna, czy budzi wątpliwości i jakie stanowisko zajmują w podobnych sprawach sądy.

Szczególną uwagę zwróciliśmy na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 18 czerwca 2026 r., sygn. III SA/Lu 157/26.

W tej sprawie, zainicjowanej skargą Prokuratora Rejonowego w Zamościu, Sąd stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta Zamość dotyczącego opłat na Cmentarzu Komunalnym.

Sąd uznał, że zakwestionowany akt miał charakter prawa miejscowego i wymagał ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Wprawdzie sprawa dotyczyła innego rodzaju obiektu komunalnego, jednak przedstawiona w wyroku argumentacja uzasadniała postawienie pytania o charakter prawny zarządzeń Wójta Gminy Zamość.

To właśnie analiza dokumentów, obowiązujących przepisów, orzecznictwa i praktyki innych samorządów stała się podstawą kolejnych działań redakcji.

Nie chodziło o samo wskazanie błędu, ale o ustalenie, czy obowiązujące w Gminie Zamość rozwiązania zostały wprowadzone zgodnie z prawem.

21 października – pytania trafiają do Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego

21 października 2026 r. redakcja skierowała do Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Prawa prasowego.

Zapytaliśmy, czy do Redakcji Dziennika Urzędowego Województwa Lubelskiego wpłynęły wnioski o publikację:

• Zarządzenia Nr 891/23 z 1 marca 2023 r.;
• Zarządzenia Nr 521/26 z 13 października 2026 r.

Pytanie miało zasadnicze znaczenie.

Jeżeli bowiem określony akt jest aktem prawa miejscowego, jego ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi warunek wejścia w życie.

Publikacja dokumentu w Biuletynie Informacji Publicznej nie zastępuje takiego ogłoszenia.

Redakcja postanowiła więc uzyskać oficjalne potwierdzenie, czy wcześniejsze zarządzenia zostały skierowane do publikacji.

26 października – kolejne zarządzenie. Co się zmieniło?

Pięć dni po wystąpieniu redakcji do Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego Wójt Gminy Zamość podpisał Zarządzenie Nr 522/26 z 26 października 2026 r.

Dokument został udostępniony w BIP 28 października.

Nowe zarządzenie ponownie reguluje wysokość opłat za korzystanie z hal sportowych i sal korekcyjnych oraz zasady ich nieodpłatnego udostępniania.

Stawki i zasadnicza treść zwolnień pozostały takie same jak w zarządzeniu z 13 października.

Zmienił się natomiast sposób wprowadzenia przepisów w życie.

W § 4 Wójt postanowił uchylić Zarządzenie Nr 891/23 oraz Zarządzenie Nr 521/26.

Z kolei § 5 stanowi:

„Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego”.

To zasadnicza zmiana.

Jeszcze 13 października Wójt przewidywał wejście nowych przepisów w życie z dniem podpisania. Po 13 dniach podpisał kolejny dokument, zawierający zasadniczo te same regulacje, ale przewidujący ich ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Dlaczego zmieniono sposób wejścia przepisów w życie, skoro ich zasadnicza treść pozostała taka sama?

Czy przeprowadzono ponowną analizę prawną? Czy stwierdzono wadliwość wcześniejszego rozwiązania? Kto przygotował nowy dokument i kto odpowiadał za jego weryfikację?

Na te pytania mieszkańcy powinni otrzymać odpowiedź.

28 października – oficjalne potwierdzenie z Urzędu Wojewódzkiego

28 października 2026 r. redakcja otrzymała odpowiedź od rzecznika prasowego Wojewody Lubelskiego Marcina Bubicza.

W piśmie poinformowano:

„do Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie – Redakcji Dziennika Urzędowego Województwa Lubelskiego nie wpłynęły wnioski o publikację wskazanych zarządzeń”.

Odpowiedź dotyczyła Zarządzeń Nr 891/23 i Nr 521/26.

Oznacza to, że uzyskaliśmy urzędowe potwierdzenie, iż do Redakcji Dziennika Urzędowego nie wpłynęły wnioski o ogłoszenie dwóch wcześniejszych zarządzeń.

Sama odpowiedź nie przesądza o ich nieważności. Potwierdza jednak okoliczność, która ma zasadnicze znaczenie dla oceny sposobu wprowadzania tych regulacji w życie.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę na chronologię:

3 września – pytania redakcji do dyrektorów szkół.

13 października – zmiana zarządzenia przez Wójta.

21 października – pytania redakcji do Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego.

26 października – Wójt podpisuje nowe zarządzenie, przewidujące ogłoszenie w dzienniku urzędowym.

28 października – publikacja nowego zarządzenia w BIP oraz odpowiedź Urzędu Wojewódzkiego na wniosek redakcji.

Ta sekwencja wydarzeń rodzi uzasadnione pytanie, czy działania kontrolne niezależnych mediów lokalnych wpłynęły na ponowną analizę prawną i decyzje Wójta.

Nie dysponujemy dokumentem potwierdzającym bezpośredni związek przyczynowy. Nie można jednak pominąć faktu, że zmiana sposobu wprowadzenia regulacji nastąpiła w okresie, w którym redakcja podejmowała kolejne działania dotyczące ich legalności.

To nie jest „czepialstwo”. To krytyka oparta na argumentach

W działalności niezależnych mediów lokalnych szczególnie ważne jest odróżnienie krytyki opartej na faktach od formułowania nieuzasadnionych zarzutów.

Pytanie o podstawę prawną zarządzenia, sposób jego ogłoszenia, zakres kompetencji Wójta czy zasady gospodarowania mieniem komunalnym nie jest przejawem osobistego konfliktu z organem władzy.

Jest realizacją prawa do informacji i społecznej kontroli działalności instytucji publicznych.

To nie jest „czepialstwo”. To krytyka oparta na dokumentach, przepisach prawa, orzecznictwie sądów administracyjnych i oficjalnych odpowiedziach urzędów.

W demokratycznym samorządzie krytyka nie powinna być traktowana jako przeszkoda w wykonywaniu władzy.

Przeciwnie – może prowadzić do ponownego przeanalizowania podejmowanych decyzji, wyjaśnienia wątpliwości i poprawienia jakości stanowionych regulacji.

Nie każde pytanie oznacza zarzut. Nie każda ujawniona rozbieżność stanowi naruszenie prawa.

Jednak każda uzasadniona wątpliwość dotycząca gospodarowania środkami publicznymi lub wykonywania kompetencji przez organy gminy zasługuje na rzeczowe wyjaśnienie.

Urząd nie powinien obawiać się pytań opartych na faktach. Powinien być przygotowany do udzielenia na nie odpowiedzi.

Niezależne lokalne media – kontrola władzy w praktyce

Media lokalne pełnią szczególną funkcję w społecznościach samorządowych.

To właśnie na poziomie gminy podejmowane są decyzje bezpośrednio wpływające na codzienne życie mieszkańców: wysokość lokalnych opłat, dostęp do obiektów publicznych, sposób wydatkowania środków budżetowych czy zasady korzystania z majątku komunalnego.

Nie wszystkie te decyzje stają się przedmiotem szerszej debaty publicznej.

Często są podejmowane w formie zarządzeń, publikowane w BIP i pozostają niezauważone przez większość mieszkańców.

Dlatego zadaniem niezależnych mediów nie jest wyłącznie informowanie o wydarzeniach, uroczystościach i inwestycjach.

Równie ważne jest czytanie uchwał, zarządzeń, protokołów, umów i odpowiedzi urzędowych, a następnie wyjaśnianie mieszkańcom, jakie znaczenie mają zawarte w nich postanowienia.

W przypadku zarządzeń dotyczących hal sportowych działania redakcji obejmowały kilka etapów: pozyskanie dokumentów, porównanie praktyki poszczególnych szkół, analizę przepisów i orzecznictwa, sprawdzenie praktyki publikacyjnej oraz wystąpienie do właściwego urzędu o oficjalne informacje.

Taka działalność wymaga czasu, konsekwencji i weryfikowania ustaleń.

Nie polega na powielaniu komunikatów urzędowych, lecz na ich sprawdzaniu.

Niezależność redakcji oznacza również możliwość zadawania pytań niewygodnych dla osób sprawujących władzę – niezależnie od pełnionej funkcji, przynależności do określonego środowiska czy zajmowanego stanowiska.

Konstytucja RP w art. 61 gwarantuje obywatelom prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.

Z kolei art. 1 Prawa prasowego wskazuje, że prasa urzeczywistnia prawo obywateli do rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej.

Nie są to uprawnienia przyznane mediom przez lokalną władzę.

Wynikają z obowiązującego prawa i służą mieszkańcom.

A co w tej sprawie zrobili radni Rady Gminy Zamość?

W całej sprawie nie można pominąć roli Rady Gminy Zamość.

To Rada Gminy uchwałą Nr XV/123/15 z 30 listopada 2015 r. powierzyła Wójtowi uprawnienie do ustalania wysokości cen i opłat za korzystanie z hal sportowych.

Rada jest również organem stanowiącym i kontrolnym gminy.

Zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym kontroluje działalność Wójta oraz gminnych jednostek organizacyjnych, korzystając w tym celu m.in. z Komisji Rewizyjnej.

Powstaje zatem pytanie:

Czy w latach 2023–2026 radni Rady Gminy Zamość interesowali się sposobem wykonywania przez Wójta kompetencji powierzonych mu uchwałą z 2015 r.?

Czy Komisja Rewizyjna badała zasady odpłatnego i nieodpłatnego udostępniania hal sportowych?

Czy radni analizowali treść Zarządzenia Nr 891/23 i jego zgodność z obowiązującymi przepisami?

Czy ktokolwiek zwrócił uwagę na brak skierowania wcześniejszych zarządzeń do publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym?

Czy po wydaniu dwóch kolejnych zarządzeń w październiku 2026 r. radni zwrócili się do Wójta o wyjaśnienie przyczyn zmiany sposobu wejścia przepisów w życie?

Na podstawie dotychczas zgromadzonej dokumentacji redakcja nie ustaliła, aby zagadnienia te były przedmiotem odrębnej kontroli Komisji Rewizyjnej.

Nie oznacza to, że żadnych działań nie podejmowano. Oznacza natomiast, że zasadne jest ich udokumentowanie i przedstawienie mieszkańcom.

Skoro Rada Gminy powierzyła Wójtowi określoną kompetencję, powinna również interesować się sposobem jej wykonywania.

28 października radni podwyższyli sobie diety. A kontrola działalności Wójta?

Na uwagę zasługuje jeszcze jedna okoliczność.

28 października 2026 r., podczas sesji Rady Gminy Zamość, radni podjęli uchwałę podwyższającą własne diety.

Tego samego dnia w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy Zamość opublikowano Zarządzenie Nr 522/26, zmieniające sposób wprowadzenia w życie przepisów dotyczących opłat za korzystanie z gminnych obiektów sportowych.

Zestawienie tych wydarzeń nie oznacza, że istnieje między nimi bezpośredni związek.

Pokazuje jednak, jak różne kwestie pozostają w obszarze odpowiedzialności samorządu.

Radni mają prawo podejmować uchwały dotyczące wysokości diet, oczywiście w granicach obowiązujących przepisów.

Jednocześnie ich ustawowym zadaniem jest sprawowanie kontroli nad działalnością Wójta.

Dlatego warto zapytać: czy radni wykazują podobną aktywność w kontrolowaniu sposobu gospodarowania majątkiem gminy, jak w podejmowaniu decyzji dotyczących własnych diet?

Mieszkańcy mają prawo oczekiwać od swoich przedstawicieli nie tylko udziału w sesjach i głosowaniach, ale również zainteresowania legalnością podejmowanych decyzji, skutecznością nadzoru oraz sposobem wykorzystywania publicznego majątku.

Nie chodzi o kwestionowanie samego prawa radnych do diet.

Chodzi o przypomnienie, że mandat radnego wiąże się przede wszystkim z obowiązkami wobec wspólnoty samorządowej.

Dlaczego mieszkańcy powinni wiedzieć o takich sprawach?

Sprawa trzech zarządzeń dotyczących hal sportowych może wydawać się zagadnieniem wyłącznie prawnym.

W rzeczywistości dotyczy jednak spraw znacznie szerszych.

Po pierwsze, mieszkańcy powinni wiedzieć, na jakich zasadach mogą korzystać z obiektów utrzymywanych z budżetu gminy.

Po drugie, organizacje społeczne i kluby sportowe powinny mieć pewność, że zasady odpłatności oraz zwolnień są przejrzyste, jednakowe i zgodne z prawem.

Po trzecie, mieszkańcy mają prawo oczekiwać, że zarządzenia regulujące korzystanie z mienia komunalnego są przygotowywane z należytą starannością.

Po czwarte, powinni wiedzieć, czy organy odpowiedzialne za kontrolę działalności Wójta rzeczywiście wykonują swoje ustawowe zadania.

Wreszcie, mieszkańcy powinni mieć możliwość poznania nie tylko treści decyzji, ale również okoliczności ich podejmowania i zmieniania.

Jawność życia publicznego nie kończy się na zamieszczeniu dokumentu w BIP. Istotne jest również to, czy dokument jest zgodny z prawem, czy został prawidłowo wprowadzony w życie i jakie skutki wywołuje dla mieszkańców.

Właśnie dlatego informowanie o podobnych sprawach ma znaczenie dla funkcjonowania lokalnej demokracji.

„Z mieszkańcami i dla mieszkańców” – nie tylko hasło redakcyjne

Portal „Wokół Zamościa” działa pod hasłem:

„…z mieszkańcami i dla mieszkańców”

To hasło wyraża sposób rozumienia roli niezależnych mediów lokalnych.

„Z mieszkańcami” oznacza zainteresowanie sprawami, które dotyczą lokalnej społeczności, korzystanie z informacji i sygnałów przekazywanych przez mieszkańców oraz podejmowanie tematów istotnych dla funkcjonowania samorządu.

„Dla mieszkańców” oznacza natomiast przekazywanie sprawdzonych informacji, analizowanie dokumentów publicznych, wyjaśnianie przepisów i przedstawianie ustaleń w sposób umożliwiający samodzielną ocenę działań władz.

Nie oznacza to prowadzenia działalności przeciwko komukolwiek.

Oznacza konsekwentne korzystanie z praw, które przysługują obywatelom i prasie.

Dobrze funkcjonujący samorząd nie powinien być oparty wyłącznie na zaufaniu do zapewnień przedstawicieli władzy.

Zaufanie buduje się również poprzez przejrzystość, gotowość do udzielania odpowiedzi i możliwość niezależnej weryfikacji podejmowanych decyzji.

Krytyka oparta na argumentach może służyć poprawie jakości działania samorządu.

Jeżeli analiza dokumentów prowadzi do wykrycia błędu, właściwą reakcją powinno być jego wyjaśnienie i – w razie potrzeby – usunięcie.

Jeżeli natomiast działania organu były zgodne z prawem, przedstawienie podstaw prawnych i uzasadnienia decyzji pozwala rozwiać wątpliwości.

W obu przypadkach korzystają na tym mieszkańcy.

Trzy zarządzenia, dwa wnioski redakcji i pytania o odpowiedzialność

Sprawa rozpoczęła się od wniosków o informację publiczną skierowanych do dyrektorów szkół 3 września 2026 r.

Następnie redakcja przeanalizowała dokumenty, przepisy, orzecznictwo sądów administracyjnych i rozwiązania stosowane w innych samorządach.

13 października Wójt zmienił zasady korzystania z obiektów sportowych.

21 października redakcja wystąpiła do Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego o informacje dotyczące ogłoszenia zarządzeń.

26 października Wójt podpisał kolejny akt, przewidujący uchylenie dwóch poprzednich zarządzeń i wejście nowych przepisów w życie po ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

28 października redakcja otrzymała oficjalne potwierdzenie, że wnioski o publikację wcześniejszych zarządzeń nie wpłynęły do Redakcji Dziennika Urzędowego Województwa Lubelskiego.

Czy działania niezależnych mediów lokalnych przyczyniły się do zmiany sposobu stanowienia przepisów przez Wójta Gminy Zamość?

Chronologia wydarzeń daje podstawy do postawienia takiego pytania. Ostateczna odpowiedź wymaga jednak poznania dokumentów i wyjaśnień dotyczących przygotowania Zarządzenia Nr 522/26.

Równie ważne pozostaje pytanie o radnych Rady Gminy Zamość.

Co przez ponad trzy lata zrobili w tej sprawie przedstawiciele mieszkańców, których ustawowym zadaniem jest również kontrolowanie działalności Wójta?

To pytanie jest szczególnie aktualne po sesji z 28 października 2026 r., podczas której radni podjęli uchwałę podwyższającą własne diety.

Kontrola społeczna nie jest przeszkodą dla samorządu. Jest jednym z warunków jego prawidłowego funkcjonowania.

Niezależne media lokalne nie zastępują Rady Gminy, Komisji Rewizyjnej, organów nadzoru ani sądów administracyjnych.

Mogą jednak ujawniać problemy, zadawać pytania, przedstawiać dokumenty i inicjować publiczną dyskusję o sposobie wykonywania władzy.

I właśnie temu służą działania redakcji portalu „Wokół Zamościa” – „…z mieszkańcami i dla mieszkańców”.

Bo mieszkańcy mają prawo nie tylko wiedzieć, jakie decyzje podejmuje władza, ale również pytać, dlaczego je podejmuje, na jakiej podstawie i kto kontroluje ich zgodność z prawem.