Gmina Zamość ponownie zmieniła dokumentację przetargową dotyczącą odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych w 2027 roku. W dniu 26 października 2026 r. zatwierdzono kolejną wersję Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ), a w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano sprostowanie ogłoszenia. Część nieprawidłowości, na które redakcja portalu „Wokół Zamościa” zwracała uwagę we wcześniejszych publikacjach, została usunięta. Nie oznacza to jednak, że wszystkie kwestie dotyczące prawidłowości przygotowania postępowania zostały wyjaśnione. Sprawa pokazuje jednocześnie, dlaczego społeczna kontrola działalności samorządu oraz niezależne dziennikarstwo lokalne są tak ważne dla mieszkańców.
Przetarg na odbiór odpadów w 2027 roku
Gmina Zamość prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego oznaczone numerem RI.271.43.2026, którego przedmiotem jest odbiór, wywóz i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkanych na terenie gminy w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2027 r.
Zgodnie z dokumentacją zamówienie obejmuje obsługę około 7189 nieruchomości zamieszkanych, położonych na obszarze 197 km².
Przyszły wykonawca będzie odpowiedzialny między innymi za odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych, zapewnienie funkcjonowania Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), dostarczanie worków do selektywnej zbiórki oraz wykonywanie pozostałych obowiązków określonych w dokumentacji.
Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie art. 132 ustawy – Prawo zamówień publicznych.
Ze względu na wartość zamówienia ogłoszenie o przetargu oraz jego zmiany publikowane są również w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Przetarg ma szczególne znaczenie dla mieszkańców, ponieważ koszty funkcjonowania gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi pokrywane są przede wszystkim z opłat wnoszonych przez właścicieli nieruchomości.
Od początku października redakcja analizuje dokumentację przetargową
Przetarg na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych w Gminie Zamość jest przedmiotem kolejnych publikacji portalu „Wokół Zamościa”.
Już na początku października zwracaliśmy uwagę na nieprawidłowości występujące w dokumentacji przygotowanej przez zamawiającego.
Nie ograniczaliśmy się przy tym do przedstawiania informacji o ogłoszeniu przetargu. Analizowaliśmy poszczególne dokumenty, porównywaliśmy ich treść oraz sprawdzaliśmy, czy wprowadzane zmiany rzeczywiście usuwają wcześniej wskazane nieścisłości.
Warto przypomnieć najważniejsze ustalenia przedstawione w dotychczasowych materiałach.
5 października: 100 tysięcy czy 30 tysięcy złotych wadium?
Pierwszy materiał dotyczący analizowanego postępowania opublikowaliśmy 5 października 2026 r.
W artykule zwróciliśmy uwagę na rozbieżność dotyczącą wysokości wadium wymaganego od wykonawców.
W Specyfikacji Warunków Zamówienia zamawiający określił jego wysokość cyframi na 100 tys. zł, natomiast słownie wskazał 30 tys. zł.
Różnica wynosiła aż 70 tys. zł.
Nie była to wyłącznie kwestia redakcyjna. Wadium stanowi jeden z istotnych elementów udziału w postępowaniu, dlatego jego wysokość powinna być określona w sposób jednoznaczny.
W materiale pytaliśmy między innymi o sposób weryfikacji dokumentacji przed jej zatwierdzeniem i udostępnieniem wykonawcom.
Przypominamy wcześniejszy artykuł:
9 października: Gmina poprawiła wadium i częstotliwość odbioru odpadów
Kolejny materiał opublikowaliśmy 9 października 2026 r.
Informowaliśmy w nim, że Gmina Zamość zmieniła dokumentację przetargową, usuwając wcześniej wskazaną rozbieżność dotyczącą wysokości wadium.
Po korekcie jego wysokość określono jednoznacznie na 100 tys. zł.
Zmiany objęły również częstotliwość odbioru odpadów niesegregowanych z zabudowy wielolokalowej w miejscowości Wólka Panieńska.
Wprowadzono rozwiązanie przewidujące odbiór tych odpadów dwa razy w miesiącu.
Zmodyfikowano także terminy postępowania.
W artykule zwracaliśmy uwagę, że korekta nie ograniczyła się do dokumentacji udostępnianej na platformie zakupowej. Odpowiednie zmiany wprowadzono również do ogłoszenia publikowanego w unijnym systemie TED.
Jednocześnie wskazywaliśmy, że nie wszystkie wątpliwości zostały wówczas wyjaśnione.
Więcej informacji w artykule:
12 października: poprawiono projekt umowy, ale nie wszystkie błędy
12 października 2026 r. opublikowaliśmy kolejny materiał, tym razem poświęcony projektowi umowy stanowiącemu część dokumentacji przetargowej.
Porównaliśmy wcześniejszą wersję projektu z dokumentem zmienionym 6 października.
Analiza wykazała, że zamawiający poprawił niektóre postanowienia, ale pozostawił również błędne odesłania do innych jednostek redakcyjnych umowy.
Szczególną uwagę zwróciliśmy na klauzulę waloryzacyjną, w której znajdowało się odesłanie do § 14 ust. 2, mimo że projekt umowy kończył się na § 13.
Wskazywaliśmy także na inne niejasności dotyczące postanowień finansowych, odpowiedzialności wykonawcy i zasad zmiany umowy.
Nie przesądzaliśmy, że błędy te powodują nieważność przyszłej umowy. Podnosiliśmy natomiast kwestię staranności przygotowania dokumentacji, na podstawie której przedsiębiorcy mają kalkulować swoje oferty.
Szczegóły przedstawiliśmy w artykule:
21 października: sprzeczne informacje dotyczące wykluczenia wykonawców
Kolejny materiał ukazał się 21 października 2026 r.
Tym razem zwróciliśmy uwagę na sprzeczność występującą w ogłoszeniu o zamówieniu, dotyczącą fakultatywnych podstaw wykluczenia wykonawców.
W jednym miejscu zamawiający informował, że nie przewiduje fakultatywnych przesłanek wykluczenia określonych w art. 109 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych.
W dalszej części dokumentu wskazywał jednak konkretne przesłanki wykluczenia wynikające z tego przepisu.
Oznaczało to, że w jednym ogłoszeniu znajdowały się informacje, które mogły prowadzić do odmiennych wniosków dotyczących warunków udziału przedsiębiorców w postępowaniu.
W publikacji postawiliśmy pytanie, czy zamawiający powinien ponownie skorygować ogłoszenie opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Wcześniejszy materiał jest dostępny tutaj:
26 października: kolejna korekta SWZ i ogłoszenia w TED
W poniedziałek, 26 października 2026 r., Gmina Zamość zatwierdziła kolejną wersję Specyfikacji Warunków Zamówienia.
Tego samego dnia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano sprostowanie ogłoszenia oznaczone numerem 737572-2026, odnoszące się do wcześniejszego ogłoszenia nr 687243-2026.
Zmiany objęły między innymi terminy postępowania oraz informacje dotyczące fakultatywnych podstaw wykluczenia wykonawców.
Zgodnie z aktualną dokumentacją:
- termin składania ofert upływa 6 listopada 2026 r. o godz. 10:00;
- otwarcie ofert zaplanowano na 6 listopada 2026 r. o godz. 10:05;
- termin związania ofertą upływa 3 lutego 2027 r.
W najnowszej SWZ ujednolicono również informacje dotyczące fakultatywnych podstaw wykluczenia wykonawców.
Tym samym usunięto rozbieżność, którą opisaliśmy w materiale z 21 października.
Należy wyraźnie odnotować, że Gmina Zamość poprawiła część dokumentacji, której wcześniejsze wersje zawierały wskazywane przez redakcję nieprawidłowości.
Istotne jest to, że czytelnicy mogą porównać wcześniejsze ustalenia redakcji z aktualnym stanem dokumentacji.
Dokumenty postępowania, w tym SWZ, jej zmiany oraz wyjaśnienia zamawiającego, są dostępne na platformie zakupowej Gminy Zamość – postępowanie RI.271.43.2026.
Czy wszystkie wątpliwości zostały wyjaśnione?
Pomimo kolejnej korekty dokumentacji analiza aktualnej Specyfikacji Warunków Zamówienia wskazuje, że nadal pozostają zagadnienia wymagające dodatkowej weryfikacji.
Dotyczą one prawidłowości niektórych postanowień dokumentacji w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Na obecnym etapie redakcja nie będzie szczegółowo przedstawiać tych kwestii. Wymagają one dalszej analizy formalnoprawnej, a w uzasadnionych przypadkach również uzyskania stanowiska zamawiającego.
Należy przy tym rozróżnić dwie kwestie.
Pierwszą jest zgodność Specyfikacji Warunków Zamówienia z ogłoszeniem opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Drugą – zgodność poszczególnych postanowień dokumentacji z obowiązującymi przepisami prawa.
Sama zgodność zapisów SWZ z ogłoszeniem TED nie przesądza jeszcze o prawidłowości wszystkich warunków zamówienia.
Zgodnie z art. 16 ustawy – Prawo zamówień publicznych zamawiający zobowiązany jest przygotować i przeprowadzić postępowanie w sposób zapewniający uczciwą konkurencję, równe traktowanie wykonawców, przejrzystość oraz proporcjonalność.
Zasady te powinny być respektowane na każdym etapie postępowania.
Dlaczego mieszkańcy powinni interesować się dokumentacją przetargową?
Postępowanie dotyczące odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych nie jest wyłącznie sprawą urzędu i przedsiębiorców zainteresowanych realizacją zamówienia.
Jego wynik ma znaczenie dla funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w całej gminie.
Od sposobu przygotowania zamówienia, określenia jego zakresu oraz warunków udziału wykonawców może zależeć liczba przedsiębiorców zainteresowanych złożeniem ofert.
Niejasne lub nieproporcjonalne wymagania mogą utrudniać przygotowanie ofert, a w określonych okolicznościach ograniczać konkurencję.
Z kolei mniejsza konkurencja może ograniczać możliwość uzyskania przez gminę korzystnych warunków finansowych.
Nie oznacza to, że każda nieprawidłowość w dokumentacji automatycznie prowadzi do wzrostu kosztów odbioru odpadów.
Nie można jednak pomijać znaczenia starannie przygotowanego postępowania dla efektywnego wydatkowania środków publicznych.
Koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi mają bowiem istotne znaczenie przy ustalaniu wysokości opłat ponoszonych przez mieszkańców.
Dlatego mieszkańcy mają prawo oczekiwać, że dokumentacja przetargowa zostanie przygotowana rzetelnie, zgodnie z prawem oraz z uwzględnieniem zasad gospodarności i przejrzystości.
Społeczna kontrola samorządu – prawo mieszkańców
Kolejne zmiany dokumentacji przetargowej Gminy Zamość stanowią również okazję do przypomnienia, jak ważną rolę w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego odgrywa społeczna kontrola działalności władz publicznych.
Mieszkańcy mają prawo interesować się sposobem wydatkowania środków publicznych, analizować dokumenty urzędowe, występować o udostępnienie informacji publicznej oraz kierować do organów samorządu wnioski dotyczące poprawy wykonywania zadań publicznych.
Uprawnienia te wynikają między innymi z art. 61 Konstytucji RP, ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Szczególne znaczenie ma art. 241 k.p.a., zgodnie z którym przedmiotem wniosku mogą być między innymi sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom oraz lepszego zaspokajania potrzeb ludności.
Mieszkaniec nie musi więc ograniczać się do biernego obserwowania działalności urzędu.
Może wskazywać dostrzeżone nieprawidłowości, zadawać pytania oraz występować z propozycjami działań służących poprawie funkcjonowania administracji.
Społeczna kontrola samorządu nie jest działaniem przeciwko samorządowi. Jest jednym z mechanizmów służących poprawie jakości wykonywania zadań publicznych.
Wskazywanie błędów nie powinno być traktowane jako przeszkoda w funkcjonowaniu urzędu.
Przeciwnie – jeżeli zgłoszone uwagi są zasadne, ich uwzględnienie może przyczynić się do poprawy jakości dokumentów, ograniczenia ryzyka sporów prawnych oraz zwiększenia przejrzystości działania organów publicznych.
Niezależne media lokalne – nie tylko przekazywanie urzędowych komunikatów
W procesie społecznej kontroli działalności samorządu istotną rolę odgrywają niezależne media lokalne.
Ich zadaniem nie jest wyłącznie publikowanie komunikatów przygotowywanych przez urzędy, informacji o wydarzeniach czy relacji z uroczystości samorządowych.
Równie ważne jest samodzielne analizowanie dokumentów, weryfikowanie informacji, zadawanie pytań oraz przedstawianie mieszkańcom ustaleń dotyczących sposobu wykonywania zadań publicznych.
Dotyczy to w szczególności spraw związanych z finansami samorządu, zamówieniami publicznymi, uchwałami organów stanowiących, zarządzeniami organów wykonawczych oraz funkcjonowaniem jednostek organizacyjnych gminy.
Niezależność mediów lokalnych oznacza możliwość podejmowania tematów istotnych dla mieszkańców, również wtedy, gdy wymagają one krytycznej oceny działań władz samorządowych.
Nie oznacza natomiast obowiązku doszukiwania się nieprawidłowości w każdej decyzji urzędu.
Rzetelność dziennikarska wymaga przedstawiania faktów, oddzielania ich od ocen oraz informowania zarówno o stwierdzonych błędach, jak i o działaniach podjętych w celu ich usunięcia.
Dlatego w przypadku przetargu na odbiór odpadów komunalnych w Gminie Zamość przypominamy wcześniejsze publikacje, ale jednocześnie wskazujemy, które opisane w nich nieprawidłowości zostały już poprawione.
Czytelnik powinien mieć możliwość prześledzenia całej sprawy – od pierwszych ustaleń redakcji, przez kolejne korekty dokumentacji, aż po aktualny stan postępowania.
Na tym polega odpowiedzialne dziennikarstwo lokalne: nie tylko informować o problemach, ale również sprawdzać, czy zostały rozwiązane.
„Wokół Zamościa” – „…z mieszkańcami i dla mieszkańców”
Portal „Wokół Zamościa” odwołuje się w swojej działalności do hasła umieszczonego w redakcyjnym logo:
„…z mieszkańcami i dla mieszkańców”
To hasło określa sposób, w jaki postrzegamy rolę lokalnych mediów.
„Z mieszkańcami” oznacza dostrzeganie spraw zgłaszanych przez lokalną społeczność, słuchanie jej głosu oraz podejmowanie tematów ważnych dla codziennego życia mieszkańców.
„Dla mieszkańców” oznacza przekazywanie rzetelnych informacji, analizowanie działalności władz publicznych oraz podejmowanie zagadnień, których wyjaśnienie leży w interesie lokalnej społeczności.
W praktyce oznacza to również zainteresowanie dokumentami, które nie zawsze są przedmiotem publicznej debaty.
Specyfikacje Warunków Zamówienia, projekty umów, uchwały, zarządzenia czy odpowiedzi udzielane na wnioski o informację publiczną mogą zawierać informacje istotne dla oceny sposobu funkcjonowania samorządu.
Nie wszystkie nieprawidłowości są od razu widoczne.
Niektóre można dostrzec dopiero po porównaniu kilku wersji dokumentu, sprawdzeniu przywołanych przepisów lub zestawieniu informacji publikowanych w różnych miejscach.
Właśnie dlatego niezależne media lokalne powinny mieć możliwość prowadzenia systematycznej analizy działalności organów publicznych.
Nie zastępują one organów nadzoru, sądów ani instytucji kontrolujących zamówienia publiczne.
Mogą jednak wskazywać kwestie wymagające wyjaśnienia, kierować pytania do właściwych organów i informować mieszkańców o uzyskanych odpowiedziach.
Naszym celem nie jest krytyka dla samej krytyki. Jest nim rzetelne informowanie mieszkańców oraz podejmowanie tematów mających znaczenie dla funkcjonowania lokalnej wspólnoty.
A jaka jest rola radnych Rady Gminy Zamość?
Społeczna kontrola działalności samorządu nie zastępuje ustawowych kompetencji organów gminy.
Zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy.
Radni dysponują również uprawnieniami do uzyskiwania informacji i materiałów dotyczących działalności gminy, na zasadach określonych w art. 24 ust. 2 tej ustawy.
Nie oznacza to, że rada gminy prowadzi postępowanie przetargowe lub zastępuje wójta w wykonywaniu kompetencji zamawiającego.
Oznacza jednak, że radni mogą interesować się sposobem przygotowania i realizacji zamówień publicznych, zwłaszcza gdy dotyczą one istotnych wydatków związanych z wykonywaniem zadań własnych gminy.
W przypadku przetargu na odbiór odpadów komunalnych zainteresowanie radnych nie powinno ograniczać się wyłącznie do informacji o cenie wybranej oferty.
Istotne są również warunki, na jakich przedsiębiorcy mogą ubiegać się o zamówienie, oraz to, czy dokumentacja została przygotowana w sposób zapewniający przejrzystość i uczciwą konkurencję.
Warto zatem postawić pytanie, czy radni Rady Gminy Zamość na bieżąco analizują przebieg tego postępowania i korzystają z przysługujących im uprawnień kontrolnych.
Jest to pytanie szczególnie uzasadnione w przypadku zadania, którego koszty mają znaczenie dla opłat ponoszonych przez mieszkańców.
Termin składania ofert coraz bliżej
Zgodnie z aktualną dokumentacją termin składania ofert w postępowaniu nr RI.271.43.2026 upływa 6 listopada 2026 r. o godz. 10:00.
Oznacza to, że od opublikowania kolejnej korekty SWZ do zakończenia przyjmowania ofert pozostaje niewiele czasu.
Potencjalni wykonawcy muszą w tym okresie zapoznać się z aktualnymi warunkami zamówienia, przygotować kalkulacje finansowe oraz skompletować wymagane dokumenty.
Dlatego istotne jest, aby wszelkie niezbędne wyjaśnienia i ewentualne korekty zostały dokonane odpowiednio wcześnie.
Redakcja portalu „Wokół Zamościa” będzie nadal monitorować przebieg postępowania.
Z uwagi na zbliżający się termin składania ofert postaramy się możliwie szybko zakończyć analizę zagadnień, które nadal budzą wątpliwości, i w razie potrzeby podjąć stosowne działania zmierzające do ich wyjaśnienia.
Na obecnym etapie nie przesądzamy o ostatecznej ocenie prawnej tych kwestii.
O kolejnych istotnych ustaleniach będziemy informować czytelników.
Społeczna kontrola ma sens, gdy prowadzi do większej przejrzystości
Historia przetargu na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych w Gminie Zamość pokazuje, jak ważne jest systematyczne analizowanie dokumentacji dotyczącej wydatkowania środków publicznych.
Od początku października redakcja opublikowała kilka materiałów wskazujących na nieścisłości i nieprawidłowości w kolejnych wersjach dokumentów.
W tym czasie zamawiający wprowadzał następne korekty SWZ, projektu umowy oraz ogłoszeń publikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Część wcześniej opisanych błędów została usunięta.
Nie oznacza to jednak, że analiza postępowania powinna zostać zakończona, jeżeli nadal istnieją kwestie wymagające wyjaśnienia.
Najważniejsze pozostaje nie to, kto pierwszy dostrzegł błąd, lecz to, czy został on usunięty i czy ostateczna dokumentacja pozwala przeprowadzić postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Z punktu widzenia mieszkańców istotne jest bowiem, aby zadania publiczne były realizowane w sposób przejrzysty, gospodarny i zgodny z prawem.
W tym procesie swoje miejsce mają zarówno organy samorządu, radni, mieszkańcy, jak i niezależne media lokalne.
Będziemy nadal zadawać pytania, analizować dokumenty i informować o ustaleniach dotyczących działalności władz publicznych.
Bo sprawy mieszkańców nie kończą się na urzędowych komunikatach.
„Wokół Zamościa” – „…z mieszkańcami i dla mieszkańców”.
