Radni Rady Gminy Adamów tracą coraz mniej za nieobecności, a zarabiają coraz więcej. Dokumentów uzasadniających brak

W ostatnich latach Rada Gminy Adamów kilkukrotnie zmieniała zasady wypłacania diet radnym. Z analizy dokumentów oraz odpowiedzi urzędu wynika, że zmiany te miały istotny skutek — realne wynagrodzenia radnych wzrosły, choć formalnie nie zawsze było to jasno komunikowane.

Brak uzasadnień do uchwał

Urząd Gminy Adamów wskazał, że do uchwał dotyczących diet radnych z lat 2022, 2023 i 2025 nie sporządzano odrębnych pisemnych uzasadnień, a wnioskowanych dokumentów w tym zakresie nie posiada.

Oznacza to, że nie wykazano istnienia dokumentów wyjaśniających m.in.

– dlaczego zmieniano zasady i wysokość potrąceń za nieobecność,
– jakie były podstawy finansowe tych decyzji,
– czy analizowano wpływ na budżet gminy.

To istotne, ponieważ uchwały te dotyczą wydatkowania środków publicznych.

Jak zmieniały się zasady potrąceń

Kluczowa zmiana nie dotyczyła wysokości diet, lecz zasad ich pomniejszania za nieobecności.

 Uchwała 2022 r. (20% za nieobecność)

👉 Dwie nieobecności w jednym dniu oznaczały aż 40% mniej diety

Uchwała 2023 r. (25% za nieobecność – najostrzejsza)

👉 Dwie nieobecności oznaczały nawet połowę diety mniej

Uchwała z 7 lutego 2025 r. (10% + jedno potrącenie dziennie)

👉 Ta sama sytuacja co wcześniej oznacza już tylko 10% mniej

Dodatkowo wprowadzono zasadę, że jeśli sesja i komisja odbywają się tego samego dnia, stosuje się tylko jedno potrącenie.

Uchwała z 30 grudnia 2025 r. (wyższe diety + te same zasady)

👉 Wyższe diety przy niskich potrąceniach oznaczają system bardziej korzystny dla radnych

W praktyce w Adamowie:

• sesje rady gminy najczęściej odbywają się tego samego dnia co komisje,
• wyjątkiem są m.in. sesja budżetowa oraz debata nad raportem o stanie gminy.

👉 Oznacza to, że wcześniej radny mógł tracić nawet 40–50% diety jednego dnia,

👉 obecnie w tej samej sytuacji traci zazwyczaj tylko 10%

Co mówi prawo i sądy

Podstawą uchwał jest ustawa o samorządzie gminnym, która pozwala ustalać diety radnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się jednak, że:

• dieta powinna być powiązana z aktywnością radnego,
• nie może być oderwana od rzeczywistego udziału w pracach rady,
• mechanizmy jej obniżania nie powinny być iluzoryczne.

Wcześniejsze sprostowanie

W poprzednim materiale redakcja opisała zmiany jako podwyżki diet, nie wyjaśniając w pełni znaczenia obniżenia potrąceń. Na wniosek przewodniczącego opublikowano sprostowanie.

Obecna analiza pokazuje jednak jasno:

👉 zmniejszenie potrąceń w praktyce działa jak podwyżka wynagrodzenia

W samorządzie – podobnie jak w domowych budżetach – liczy się każda złotówka. Każda decyzja dotycząca wydatków publicznych powinna być przejrzysta, uzasadniona i możliwa do weryfikacji przez mieszkańców.

W przypadku zmian zasad wypłacania diet radnych w Gminie Adamów pojawia się pytanie, czy przy podejmowaniu tych decyzji w pełni uwzględniono ten aspekt – zwłaszcza w sytuacji braku udokumentowanych uzasadnień.

Ostateczna ocena tych działań nie należy jednak do redakcji.

👉 To mieszkańcy – wyborcy – najlepiej ocenią, czy sposób ustalania diet radnych był właściwy, przejrzysty i odpowiedzialny.

Redakcja zwróciła się do Urzędu Gminy Adamów o udostępnienie pełnej dokumentacji, w tym projektów uchwał wraz z materiałami towarzyszącymi. Termin odpowiedzi został przedłużony.

Do tematu wrócimy po otrzymaniu wszystkich materiałów.

Wersja do druku