Gmina Zamość dokonała korekty projektu umowy dotyczącej odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych w 2027 roku. Zmieniono m.in. częstotliwość odbioru odpadów z budynków wielolokalowych w Wólce Panieńskiej oraz poprawiono niektóre zapisy formalne. Porównanie wcześniejszej i zmienionej wersji dokumentu pokazuje jednak, że nie wszystkie błędy zostały usunięte. Szczególną uwagę zwraca § 11a, w którym zamieszczono odesłanie do § 14 ust. 2, choć projekt umowy kończy się na § 13.
Przetarg na odbiór odpadów w 2027 roku
Gmina Zamość prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego nr RI.271.43.2026, którego przedmiotem jest „Odbiór, wywóz, utylizacja i zagospodarowanie odpadów komunalnych stałych od właścicieli nieruchomości zamieszkanych z terenu Gminy Zamość w okresie od 01.01.2027 r. do 31.12.2027 r.”.
Jednym z dokumentów postępowania jest projekt umowy, określający obowiązki przyszłego wykonawcy, zasady rozliczeń, odpowiedzialność za niewykonanie usług oraz warunki ewentualnej zmiany wynagrodzenia.
Redakcja portalu „Wokół Zamościa” porównała projekt umowy dostępny 5 października 2026 roku z wersją po korekcie z 6 października 2026 roku. Analiza pozwala ustalić, jakie zmiany rzeczywiście wprowadzono oraz które niejasności pozostały w dokumencie.
Co zmieniono w projekcie umowy?
Najważniejsza zmiana dotyczy § 2 ust. 2 pkt 2 lit. a, określającego częstotliwość odbioru niesegregowanych odpadów komunalnych.
W poprzedniej wersji przewidziano odbiór raz w miesiącu ze wszystkich nieruchomości zamieszkanych. W zmienionym projekcie dodano szczególne rozwiązanie dla zabudowy wielolokalowej w miejscowości Wólka Panieńska, obejmujące posesje nr 47, 47A i 47B.
Zgodnie z nowym zapisem odpady niesegregowane z tych nieruchomości mają być odbierane dwa razy w każdym miesiącu, czyli 24 razy w ciągu roku.
Zmiana ma znaczenie nie tylko dla mieszkańców wskazanych budynków. Częstotliwość odbioru wpływa również na organizację pracy przedsiębiorcy oraz kalkulację kosztów wykonywania zamówienia.
Kolejna poprawka dotyczy § 10 ust. 2, regulującego zabezpieczenie należytego wykonania umowy. W poprzedniej wersji znajdował się niejasny, niedokończony zapis zawierający sformułowanie odnoszące się do rachunku Zamawiającego. Po korekcie wskazano, że wykonawca wniósł zabezpieczenie w określonej formie, pozostawiając miejsce na jej uzupełnienie.
Poprawiono także oczywistą omyłkę w oznaczeniu numeru REGON, z którego usunięto przypadkowo dopisany wyraz „budow”, oraz dokonano drobnych poprawek redakcyjnych.
Korekta objęła więc zarówno istotny element organizacji odbioru odpadów, jak i wybrane błędy formalne. Nie była jednak kompleksowym uporządkowaniem całego projektu umowy.
Projekt umowy odsyła do § 14. Problem w tym, że takiego paragrafu nie ma
Jedną z najbardziej charakterystycznych nieprawidłowości pozostawionych w dokumencie jest odesłanie do nieistniejącego paragrafu.
W § 11a, zatytułowanym „Klauzula waloryzacyjna”, zamieszczono następujący zapis:
„łączna wartość zmian wysokości wynagrodzenia Wykonawcy, dokonanych na podstawie postanowień niniejszego ustępu oraz § 14 ust. 2, nie może być wyższa niż 3 % w stosunku do pierwotnej wartości umowy.”
Tymczasem projekt umowy zawiera § 11a, następnie § 12 zatytułowany „Klauzula zatrudnienia” oraz § 13 – „Postanowienia końcowe”. Na tym kończy się numeracja paragrafów.
§ 14 nie występuje w projekcie umowy. Nie istnieje zatem również jego ustęp 2, do którego odsyła klauzula waloryzacyjna.
Nie jest to wyłącznie kwestia estetyki dokumentu. Odesłanie umieszczono w postanowieniu dotyczącym maksymalnej wartości zmian wynagrodzenia przyszłego wykonawcy.
Powstaje więc pytanie, do jakiego postanowienia zamawiający zamierzał się odwołać i czy brakujący przepis miał regulować dodatkowy mechanizm zmiany wynagrodzenia.
Na podstawie udostępnionego projektu nie można tego jednoznacznie ustalić.
Co istotne, błąd występował już w poprzedniej wersji umowy i nie został usunięty podczas korekty z 6 października 2026 roku.
Kolejne błędne odesłania w klauzuli waloryzacyjnej
Brak § 14 nie jest jedyną niejasnością w postanowieniach dotyczących zmiany wynagrodzenia.
W § 11a zawarto również odwołanie do § 4 ust. 1 jako miejsca określenia pierwotnej wartości prac objętych umową. Tymczasem § 4 ust. 1 dotyczy terminu realizacji zamówienia, natomiast postanowienia o wynagrodzeniu znajdują się w § 5.
Podobny problem występuje w § 11a w zapisie określającym termin składania wniosku o waloryzację. Odesłano tam do § 3 ust. 1 jako postanowienia wskazującego termin obowiązywania umowy. Jednak § 3 dotyczy obowiązków zamawiającego, a okres realizacji zamówienia określono w § 4.
W rezultacie w jednej klauzuli dotyczącej wynagrodzenia występują odesłania do niewłaściwych jednostek redakcyjnych, w tym do paragrafu, którego w ogóle nie ma.
Dlaczego ma to znaczenie? Warunki waloryzacji powinny umożliwiać obu stronom jednoznaczne ustalenie, kiedy można żądać zmiany wynagrodzenia, jak obliczyć jej wysokość oraz jakie ograniczenia mają zastosowanie.
Błędne odesłania nie przesądzają automatycznie o nieważności umowy, ale mogą powodować trudności interpretacyjne i spory podczas jej wykonywania.
Sprzeczne postanowienia dotyczące częstotliwości odbioru i wynagrodzenia
Kolejna niejasność występuje w § 11, regulującym zmiany umowy.
W § 11 ust. 3 pkt 5 przewidziano możliwość zmiany częstotliwości wywozu odpadów komunalnych za zgodą wykonawcy, bez zmiany wynagrodzenia.
Natomiast § 11 ust. 7 stanowi:
„W związku ze zmianą częstotliwości odbiorów odpadów, przewiduje się możliwość zmiany wynagrodzenia, udokumentowanego zwiększeniem zamówienia.”
Oba zapisy dotyczą zmiany częstotliwości odbioru odpadów, ale odmiennie określają jej skutki finansowe.
Można próbować interpretować je jako odnoszące się do różnych sytuacji, jednak projekt umowy nie rozgranicza tych przypadków w sposób jednoznaczny.
W praktyce może więc powstać spór, czy zwiększenie liczby odbiorów powinno skutkować dodatkowym wynagrodzeniem, czy wykonawca będzie zobowiązany do realizacji zmienionego harmonogramu za dotychczasową kwotę.
Także te postanowienia pozostały bez zmian po korekcie.
Kary umowne. Jeden obowiązek rozdzielony na dwa punkty
Niejasności występują również w § 8 dotyczącym kar umownych.
W ust. 1 lit. i zamieszczono niedokończony zapis:
„nieprzedłożenie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy o”
Natomiast w kolejnej literze j zapisano:
„podwykonawstwo, dalsze podwykonawstwo lub ich zmian 5% wartości umowy podstawowej”.
Z konstrukcji obu fragmentów wynika, że prawdopodobnie miały one tworzyć jedno postanowienie dotyczące kary za nieprzedłożenie kopii umowy o podwykonawstwo. Zostały jednak rozdzielone na dwie odrębnie oznaczone jednostki redakcyjne.
Problem nie ogranicza się do interpunkcji. Kary umowne powinny być sformułowane w sposób umożliwiający jednoznaczne ustalenie naruszenia, za które wykonawca ponosi odpowiedzialność, oraz wysokości sankcji.
Pozostawienie takiego zapisu w projekcie umowy może powodować wątpliwości podczas jej wykonywania.
Kary za naruszenie obowiązku zatrudnienia. Kolejne nieprawidłowe odesłanie
W § 12 ust. 5 projektu umowy przewidziano konsekwencje niezatrudnienia wymaganych pracowników na podstawie umowy o pracę lub nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających ich zatrudnienie.
Zapisano, że takie naruszenie będzie skutkowało naliczeniem kar umownych:
„w wysokości określonej w § 12”.
Problem polega na tym, że § 12, do którego odsyła postanowienie, nie określa konkretnej wysokości takiej kary.
W projekcie przewidziano więc sankcję, ale zastosowane odesłanie nie pozwala na podstawie wskazanego paragrafu ustalić jej wysokości.
Jest to kolejny przykład nieprecyzyjnego opracowania postanowień dotyczących odpowiedzialności wykonawcy.
„Zespół projektowy” w umowie dotyczącej odpadów
W dokumencie pozostało również sformułowanie, które trudno powiązać z charakterem zamówienia.
W § 11 ust. 13 pkt 2, dotyczącym dokumentowania zmian kosztów zatrudnienia i składek na ubezpieczenia społeczne, użyto określenia:
„w części finansowanej przez Zespół projektowy”.
Projekt umowy dotyczy usług odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie Gminy Zamość. Nie wyjaśniono w nim, jaki „Zespół projektowy” miałby finansować wskazane składki.
Sformułowanie może wskazywać na wykorzystanie fragmentu wzoru przygotowanego pierwotnie dla innego rodzaju przedsięwzięcia. Nie sposób jednak przesądzić tego bez znajomości procesu opracowywania dokumentacji.
Niezależnie od przyczyny pozostawienie takiego określenia utrudnia jednoznaczną interpretację postanowienia.
Rękojmia, gwarancja i „odbiór końcowy”. Czy zapisy odpowiadają charakterowi usługi?
W § 6 projektu umowy znalazły się postanowienia dotyczące rękojmi za wady i gwarancji, zawierające m.in. odniesienia do wad fizycznych rzeczy, usterek oraz odbioru końcowego.
Tymczasem przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług odbioru i zagospodarowania odpadów przez cały 2027 rok.
Nie oznacza to, że w umowie o świadczenie usług nie można przewidywać odpowiedzialności za ich niewłaściwe wykonanie. Powinna ona jednak odpowiadać rzeczywistemu charakterowi zamówienia.
W przypadku odbioru odpadów szczególne znaczenie mają terminy usuwania nieprawidłowości, sposób rozpatrywania reklamacji i konsekwencje niewykonania odbioru w przewidzianym terminie.
Projekt przewiduje m.in. 36-godzinny termin realizacji określonych reklamacji, a w innych postanowieniach odwołuje się do 14-dniowego terminu poprzedzającego możliwość skorzystania z wykonania zastępczego. Nie muszą to być terminy bezpośrednio sprzeczne, ponieważ dotyczą różnych mechanizmów odpowiedzialności, ale wymagają czytelnego rozróżnienia.
Również ta część dokumentu nie została uporządkowana podczas ostatniej korekty.
„Wykonanie prac” zamiast świadczenia usług. Kolejne zapisy pozostały bez zmian
Analiza projektu umowy po korekcie z 6 października 2026 roku pokazuje, że w dokumencie nadal występują sformułowania charakterystyczne dla umów dotyczących wykonywania prac, mimo że przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych.
W § 6 ust. 8 pkt 1 przewidziano „60 dni gwarancji jakości wykonania prac”, natomiast w § 7 ust. 1 pkt 1 zapisano możliwość odstąpienia od umowy, jeżeli wykonawca „bez uzasadnionych przyczyn nie rozpoczął prac”. Podobne określenia znalazły się w § 11 dotyczącym zmian umowy oraz w § 11a regulującym waloryzację wynagrodzenia.
Samo posługiwanie się słowem „prace” nie przesądza o naruszeniu prawa. Jednak w zestawieniu z postanowieniami dotyczącymi rękojmi za wady fizyczne rzeczy, gwarancji jakości oraz odbioru końcowego rodzi pytanie, czy projekt umowy został w całości dostosowany do specyfiki usług komunalnych.
Co istotne, wskazane sformułowania znajdowały się również w poprzedniej wersji projektu i nie zostały zmienione podczas ostatniej korekty dokumentacji.
Dlaczego błędy w projekcie umowy mają znaczenie?
Projekt umowy nie jest dokumentem o drugorzędnym znaczeniu. Stanowi część dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i określa zasady, na jakich wybrany przedsiębiorca będzie wykonywał usługę.
Na podstawie tych postanowień wykonawcy przygotowują oferty, szacują ryzyko kontraktowe oraz kalkulują cenę.
Nieprecyzyjne zasady waloryzacji, błędne odesłania i niejasne postanowienia dotyczące kar umownych mogą mieć znaczenie finansowe zarówno dla przedsiębiorcy, jak i dla zamawiającego.
W konsekwencji mogą także wpływać na koszty funkcjonowania gminnego systemu gospodarowania odpadami, finansowanego z opłat ponoszonych przez mieszkańców.
Szczególnie zastanawiające jest to, że korekta projektu umowy objęła wybrane oczywiste omyłki, ale nie usunęła błędów w postanowieniach dotyczących wynagrodzenia i odpowiedzialności wykonawcy.
Czy będzie kolejna korekta dokumentacji?
Porównanie dwóch wersji projektu umowy pokazuje, że Gmina Zamość dokonała kilku konkretnych zmian. Najważniejsza dotyczy zwiększenia częstotliwości odbioru odpadów niesegregowanych z budynków wielolokalowych w Wólce Panieńskiej.
Jednocześnie w dokumencie pozostały niejasności dotyczące waloryzacji wynagrodzenia, zasad zmiany częstotliwości odbioru, kar umownych i odpowiedzialności za wykonywane usługi.
Najbardziej wymownym przykładem pozostaje odesłanie do § 14 ust. 2, mimo że projekt umowy kończy się na § 13.
Nie jest to jedyny błędny odsyłacz w dokumencie, co rodzi pytanie o zakres weryfikacji projektu przed jego udostępnieniem wykonawcom.
Warto podkreślić, że wskazane błędy nie oznaczają automatycznie nieważności przyszłej umowy ani całego postępowania przetargowego. Uzasadniają jednak pytania o staranność przygotowania dokumentacji oraz potrzebę jej ponownego sprawdzenia przed upływem terminu składania ofert.
Czy Urząd Gminy Zamość przeprowadzi kolejną korektę projektu umowy? Czy przed wyborem wykonawcy zostaną usunięte wszystkie nieprawidłowe odesłania i wyjaśnione niejednoznaczne postanowienia finansowe?
Do tych kwestii warto powrócić, ponieważ jakość dokumentacji przetargowej ma znaczenie nie tylko dla przedsiębiorców zainteresowanych zamówieniem, ale również dla mieszkańców, którzy ponoszą koszty funkcjonowania systemu odbioru odpadów komunalnych.
