Gmina Zamość. Projekt odmowy kontroli zdjęty z porządku obrad. Wójt ujawnił duże różnice w czynszach, a przewodniczący Rady pracuje w jednym ze sklepów

Rada Gminy Zamość nie rozpatrzyła podczas sesji 28 października 2026 r. projektu uchwały przewidującego odmowę zlecenia Komisji Rewizyjnej kontroli działań Wójta w zakresie gospodarowania lokalami użytkowymi i innymi pomieszczeniami stanowiącymi mienie gminne. Punkt 16 został zdjęty z porządku obrad. Wcześniej mieszkaniec, który wystąpił o kontrolę, skierował do Rady wniosek o ponowne przeanalizowanie projektu uchwały, wskazując między innymi na nieadekwatne powołanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz błędną datę swojego wystąpienia. Sprawa pozostaje nierozstrzygnięta, a pytania o zasady ustalania czynszów za gminne lokale nadal wymagają odpowiedzi.

Projekt uchwały zdjęty z porządku obrad

Podczas sesji Rady Gminy Zamość, która odbyła się 28 października 2026 r., z porządku obrad zdjęto punkt 16:

„Projekt uchwały w sprawie rozpatrzenia wniosku mieszkańca Gminy Zamość (dot. kontroli przez Komisję Rewizyjną Rady Gminy Zamość działań Wójta Gminy w zakresie gospodarowania lokalami użytkowymi i innymi pomieszczeniami stanowiącymi mienie Gminy Zamość, oddawanymi w najem)”.

Projekt przygotowany przez Komisję Skarg, Wniosków i Petycji przewidywał odmowę zlecenia kontroli.

Ostatecznie radni nie głosowali nad jego przyjęciem. Oznacza to, że na sesji 28 października nie zapadło rozstrzygnięcie w sprawie wniosku mieszkańca.

Samo zdjęcie projektu z porządku obrad nie oznacza jednak, że Rada zdecydowała o przeprowadzeniu kontroli. Nie przesądza również, jakie stanowisko zajmie podczas kolejnego rozpatrywania sprawy.

Mieszkaniec wystąpił o ponowne przeanalizowanie projektu uchwały

Przed sesją mieszkaniec, który wystąpił o kontrolę, skierował do Rady Gminy Zamość kolejne pismo w trybie art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dotyczyło ono uwag do projektu uchwały przewidującego odmowę zlecenia kontroli Komisji Rewizyjnej.

Wnioskodawca zwrócił uwagę przede wszystkim na dwie kwestie.

Pierwszą było powołanie w uzasadnieniu projektu uchwały wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2025 r., sygn. III OSK 1491/25.

Drugą – błędne wskazanie daty pierwotnego wniosku mieszkańca.

W piśmie wniesiono o ponowne przeanalizowanie zasadności wykorzystania orzeczenia NSA, odpowiednie skorygowanie uzasadnienia projektu uchwały oraz sprostowanie nieprawidłowej daty.

Wnioskodawca zwrócił się również o przekazanie uwag wszystkim radnym przed podjęciem rozstrzygnięcia.

 

Wyrok NSA jako argument przeciwko kontroli. Czy trafnie go zastosowano?

W uzasadnieniu projektu uchwały Komisja Skarg, Wniosków i Petycji powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2025 r., sygn. III OSK 1491/25.

Problem polega na tym, że orzeczenie dotyczyło granic kompetencji kontrolnych komisji rewizyjnej, w szczególności możliwości bezpośredniego kontrolowania spółek prawa handlowego z udziałem samorządu.

Tymczasem mieszkaniec Gminy Zamość wystąpił o kontrolę działań Wójta w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym.

To zasadnicza różnica.

Zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy.

Oznacza to, że działalność Wójta w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym mieści się w ustawowym zakresie kontroli Rady Gminy.

Przywołany wyrok NSA nie ustanawia również ogólnego wymogu, aby mieszkaniec przed wystąpieniem o kontrolę udowodnił naruszenie prawa, niegospodarność lub powstanie szkody.

Wnioskodawca zwrócił zatem uwagę, że samo powołanie orzeczenia sądowego nie zastępuje wykazania związku pomiędzy jego treścią a przedmiotem konkretnej sprawy.

Nie oznacza to, że Rada ma obowiązek uwzględnić każdy wniosek o kontrolę. Powinna jednak ocenić go na podstawie właściwych przepisów i argumentów odnoszących się do rzeczywistego przedmiotu wystąpienia.

W projekcie uchwały wskazano błędną datę wniosku

Kolejne zastrzeżenie dotyczyło daty dokumentu, który miał być przedmiotem rozpatrzenia przez Radę.

W uzasadnieniu projektu uchwały wskazano wniosek mieszkańca z 22 lipca 2026 r.

Tymczasem dokument został sporządzony 20 sierpnia 2026 r., a do Urzędu Gminy Zamość przekazano go 21 sierpnia 2026 r.

Wnioskodawca zwrócił się o sprostowanie tej nieścisłości.

Choć błędna data nie musi automatycznie przesądzać o nieważności przyszłej uchwały, jest uchybieniem wymagającym poprawienia. Dokument przygotowywany do rozpatrzenia przez organ stanowiący powinien prawidłowo identyfikować sprawę, której dotyczy.

Skąd wziął się wniosek o kontrolę?

Sprawa rozpoczęła się od analizy sposobu gospodarowania lokalami użytkowymi stanowiącymi własność Gminy Zamość.

Szczególną uwagę zwróciła umowa najmu lokalu o powierzchni 30 m² w Wólce Wieprzeckiej, zawarta 1 lipca 2011 r.

Z przekazanych informacji wynika, że stawka czynszu wynosi 4,07 zł netto za metr kwadratowy, czyli 122,10 zł netto miesięcznie. Po doliczeniu podatku VAT daje to 150,18 zł miesięcznie.

Przez wiele lat wysokość czynszu nie była aktualizowana.

Mieszkaniec wystąpił o przeprowadzenie przez Komisję Rewizyjną kontroli gospodarowania lokalami użytkowymi i innymi pomieszczeniami stanowiącymi mienie gminne.

Wniosek nie ograniczał się do jednej umowy. Lokal w Wólce Wieprzeckiej został wskazany jako przykład uzasadniający potrzebę szerszej kontroli.

Chodziło między innymi o sprawdzenie zasad ustalania czynszów, aktualizacji warunków umów oraz nadzoru Wójta nad gospodarowaniem mieniem komunalnym.

Wójt ujawnił znaczne różnice w czynszach

Podczas posiedzenia Komisji Skarg, Wniosków i Petycji 9 września 2026 r. Wójt Gminy Zamość Ryszard Gliwiński przedstawił stawki czynszu obowiązujące w czterech lokalach wykorzystywanych do prowadzenia sklepów.

Wynosiły one:

• Wólka Wieprzecka – 4,07 zł netto/m²;
• Białowola – 8,78 zł netto/m²;
• Sitaniec – 8,50 zł netto/m²;
• Wysokie – 13,99 zł netto/m².

Oznacza to, że czynsz za metr kwadratowy lokalu w Wysokiem jest około 3,44 razy wyższy niż w Wólce Wieprzeckiej.

Sama różnica stawek nie dowodzi niegospodarności. Lokale mogą różnić się położeniem, standardem, stanem technicznym, powierzchnią czy warunkami zawartych umów.

Powstaje jednak pytanie, czy Gmina posiada dokumentację pozwalającą wykazać, jakie kryteria przyjęto przy ustalaniu poszczególnych stawek i czy były one okresowo analizowane.

To właśnie takie kwestie mogłyby zostać sprawdzone przez Komisję Rewizyjną.

Remont lokalu jako argument przeciwko zmianie czynszu

Podczas posiedzenia Komisji wielokrotnie podnoszono kwestię nakładów remontowych ponoszonych przez najemcę lokalu w Wólce Wieprzeckiej.

Przewodniczący Komisji Wojciech Suchowicz zapytał Wójta, czy umowa najmu z 2011 r. przewidywała obowiązek doprowadzenia lokalu do stanu umożliwiającego użytkowanie.

Wójt odpowiedział:

„musiałbym sprawdzić tekst do umowy. Często tak było. Nie pamiętam, czy było tak w umowie z 2011 r.”

Następnie przywołał postanowienia dotyczące obowiązku wykonywania napraw oraz zapewnienia mediów.

Nie jest to jednak równoznaczne z wykazaniem, że najemca został zobowiązany do przeprowadzenia generalnego remontu.

W udostępnionym protokole posiedzenia z 9 września nie przedstawiono dokumentów potwierdzających zakres i wartość poniesionych nakładów ani ich wpływ na wysokość czynszu.

Jeżeli remont stanowi argument uzasadniający utrzymywanie określonych warunków najmu, zasadne jest ustalenie, czy Gmina posiada dokumenty pozwalające zweryfikować tę okoliczność.

Przewodniczący Rady pracuje w sklepie objętym dyskusją

W posiedzeniu Komisji 9 września uczestniczył również Przewodniczący Rady Gminy Zamość Piotr Koczułap.

Odnosząc się do lokalu w Wólce Wieprzeckiej, stwierdził:

„w tym lokalu trzeba było przeprowadzić generalny remont. Został ten budynek zadbany”.

Istotne jest to, że zgodnie z informacjami wynikającymi z jego oświadczenia majątkowego Przewodniczący Rady uzyskuje dochody z umowy zlecenia w sklepie prowadzonym w analizowanym lokalu.

Sam fakt zatrudnienia w sklepie nie oznacza automatycznie naruszenia prawa ani nie przesądza o istnieniu podstaw do wyłączenia radnego z głosowania.

Powstaje jednak pytanie o przejrzystość procedowania sprawy oraz o to, czy informacje dotyczące remontu zostały potwierdzone dokumentacją, a nie wyłącznie wypowiedziami uczestników posiedzenia.

Radny zwrócił uwagę na rzeczywisty przedmiot wniosku

Podczas posiedzenia Komisji radny Dariusz Maślany zwrócił uwagę, że dyskusja koncentruje się przede wszystkim na sytuacji jednego lokalu.

Stwierdził:

„Moim zdaniem skupić powinniśmy się na wniosku, a nie na uzasadnieniu”.

Wypowiedź ta ma szczególne znaczenie, ponieważ mieszkaniec wystąpił o kontrolę gospodarowania lokalami gminnymi, a nie o ocenę działalności konkretnego sklepu.

Społeczne znaczenie placówek handlowych, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, nie budzi wątpliwości.

Nie wyklucza jednak potrzeby sprawdzenia, czy warunki najmu są ustalane w sposób przejrzysty, gospodarny i zgodny z obowiązującymi przepisami.

Przeprowadzenie kontroli nie oznacza konieczności podwyższania czynszów ani wypowiadania umów.

Może natomiast potwierdzić prawidłowość działań Wójta lub wskazać obszary wymagające zmian.

Czy brak udowodnionej szkody uzasadnia odmowę kontroli?

W projekcie uchwały przygotowanym przez Komisję Skarg, Wniosków i Petycji wskazywano między innymi na brak wykazania przez mieszkańca konkretnych naruszeń prawa, niegospodarności lub szkody po stronie Gminy.

Należy jednak rozróżnić dwa zagadnienia.

Pierwszym jest ocena, czy istnieją już dowody nieprawidłowego gospodarowania mieniem.

Drugim – ocena, czy przedstawione okoliczności uzasadniają przeprowadzenie kontroli w celu wyjaśnienia wątpliwości.

Zadaniem Komisji Rewizyjnej nie jest wyłącznie potwierdzanie wcześniej udowodnionych naruszeń. Kontrola może również służyć ustaleniu, czy działania Wójta były prawidłowe.

Rada Gminy ma prawo ocenić zasadność wniosku i zdecydować, czy zleci kontrolę. Jednak brak wcześniejszego udowodnienia szkody nie jest sam w sobie ustawową przeszkodą do jej przeprowadzenia.

Co dalej z wnioskiem mieszkańca?

Po zdjęciu punktu 16 z porządku obrad sesji 28 października 2026 r. sprawa pozostaje nierozstrzygnięta.

Nie wiadomo jeszcze, czy projekt uchwały zostanie skierowany do ponownej analizy przez Komisję Skarg, Wniosków i Petycji, czy zostanie zmieniony, czy też trafi pod obrady Rady w dotychczasowym brzmieniu.

Istotne pozostaje również to, czy w uzasadnieniu przyszłego rozstrzygnięcia zostaną uwzględnione uwagi mieszkańca dotyczące wyroku NSA i nieprawidłowej daty wniosku.

Najważniejsze pytanie pozostaje jednak bez odpowiedzi: czy Rada Gminy Zamość zdecyduje się skontrolować sposób gospodarowania lokalami komunalnymi, czy ostatecznie odmówi wykorzystania przysługujących jej kompetencji kontrolnych?

Sprawa dotyczy nie tylko wysokości czynszu za jeden lokal, ale również przejrzystości zarządzania majątkiem należącym do całej wspólnoty samorządowej.

Do tematu powrócimy po przedstawieniu przez Radę Gminy Zamość dalszego sposobu procedowania wniosku mieszkańca.