20 września przypada rocznica powołania Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) – drugiej co do wielkości, po Armii Krajowej, wojskowej formacji polskiego podziemia niepodległościowego z okresu II wojny światowej. Powstała w 1942 roku organizacja skupiała dziesiątki tysięcy żołnierzy walczących zarówno z okupantem niemieckim, jak i sowieckim.
Narodowe Siły Zbrojne utworzono z połączenia Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy oraz części Wojskowej Organizacji Narodowej, wywodzących się z przedwojennego ruchu narodowego. Szacuje się, że w szeregach NSZ w okresie największego rozwoju służyło od 70 do nawet 100 tysięcy żołnierzy.
Formacja stawiała sobie za główny cel odzyskanie pełnej niepodległości Polski w granicach przedwojennych na wschodzie oraz z nową granicą zachodnią na linii Odrze i Nysie Łużyckiej. Żołnierze NSZ prowadzili walkę wywiadowczą, dywersyjną i partyzancką. Najbardziej znaną jednostką bojową formacji była Brygada Świętokrzyska, która w 1945 roku wycofała się na Zachód, wyzwalając po drodze m.in. niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet w Holiszowie.
Po zakończeniu II wojny światowej żołnierze NSZ, ze względu na swój bezkompromisowy antykomunistyczny stosunek, stali się obiektem brutalnych represji ze strony władz komunistycznych i aparatu bezpieczeństwa PRL. Wielu z nich zostało zamordowanych, skazanych na wieloletnie więzienie lub zmuszonych do walki w konspiracji jako Żołnierze Wyklęci.
Dziś pamięć o Narodowych Siłach Zbrojnych jest kultywowana m.in. przez Instytut Pamięci Narodowej, grupy rekonstrukcyjne oraz lokalne środowiska patriotyczne w całej Polsce, które z okazji rocznicy organizują uroczystości upamiętniające bohaterów podziemia.
