W Pałacu Prezydenckim odbyło się spotkanie poświęcone roli i znaczeniu funkcji sołtysa oraz sołectwa jako jednostki pomocniczej gminy. Spotkanie prowadził doradca Prezydenta RP Jarosław Bujak, który w swoim wystąpieniu otwierającym podkreślił doniosłość roli, jaką sołtysi pełnią w lokalnych społecznościach: „można powiedzieć, że to wielkie serca, małych ojczyzn”.
Podkreślił jednocześnie, że wybory na sołtysów oraz do rad sołeckich, choć nie cieszą się w Polsce dużym zainteresowaniem medialnym, jednak mają fundamentalne znaczenie dla rozwoju demokracji lokalnej i umacniania samorządności. Zwrócił także uwagę na wyjątkowy charakter zaangażowania sołtysów na rzecz wspólnoty samorządowej, wynikający z ich bezpośredniego, sąsiedzkiego kontaktu z codziennymi jej problemami i wyzwaniami oraz z wrażliwości na drugiego człowieka. Wydarzenie stanowiło przestrzeń do wymiany doświadczeń, dobrych praktyk oraz refleksji nad kierunkami wzmacniania samorządności na poziomie lokalnym.
W dalszej części spotkania zaproszeni goście przedstawili prezentacje tematyczne dotyczące szerokiego spektrum problemów i możliwości, przed którymi stoją współczesne sołectwa – od kwestii organizacyjnych i finansowych, po aktywizację mieszkańców oraz budowanie szerokiego kapitału społecznego. Prezentacje stanowiły inspirację do dalszej dyskusji nad rolą liderów lokalnych oraz znaczeniem oddolnych inicjatyw w procesie rozwoju obszarów wiejskich.
Rozmawiano także o podpisanej 15 października 2025 r. przez Prezydenta Karola Nawrockiego nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim, która m.in. rozszerzyła zakres uprawnień sołtysów. Szczególnie zaakcentowano wprowadzenie – po raz pierwszy w historii – obowiązkowego ubezpieczenia dla sołtysów a także możliwość uczestnictwa nie tylko w sesjach rady gminy, lecz również w posiedzeniach jej komisji. Rozmawiano także o szansach, jakie dają nowe przepisy, umożliwiając tworzenie młodzieżowych rad jednostek pomocniczych: dotychczas w niektórych sołectwach młodzieżowe rady funkcjonowały działając nieformalnie, a co za tym idzie – bez możliwości skorzystania z części instytucji prawnych, które posiadają młodzieżowe rady gmin działające na podstawie art. 5b ustawy o samorządzie gminnym. Natomiast nowelizacja ustawy o funduszu sołeckim m.in. uelastycznia procedury ubiegania się o środki z funduszu sołeckiego.
Podsumowując spotkanie, doradca Jarosław Bujak podziękował przybyłym gościom za otwartość na rozmowę o sprawach ważnych dla wspólnot samorządowych oraz za podzielenie się doświadczeniami inicjatyw, które realnie wpłynęły na pozytywną zmianę, wykorzystanie szans i zwiększenie potencjału lokalnych społeczności.
Podkreślając znaczenie funkcji sołtysa i jego zaangażowania dla wspólnoty lokalnej, doradca Prezydenta RP wyraził uznanie i szacunek dla ich codziennej służby na rzecz mieszkańców: docenienie roli sołtysa powinno przełożyć się na zwiększenie prestiżu tej funkcji oraz umocnić jej pozycję w strukturze samorządu gminnego, co w dłuższej perspektywie przyczyni się do jeszcze bardziej efektywnej realizacji zadań publicznych.
źródło: www.prezydent.pl
