4 października w Kinie Central w Zamościu odbyły się dwa pokazy „Exodusu” — trzeciego odcinka dokumentalnej serii Jacka Międlara „Sąsiedzi. Ostatni Świadkowie ukraińskiego ludobójstwa na Polakach”. Najnowsza część przedstawia doświadczenia ucieczki, utraty rodzinnego domu i powojennej tułaczki, przede wszystkim poprzez relacje świadków.
Przed projekcją odbyło się krótkie spotkanie z reżyserem, które poprowadziła Sandra Jędrzejewska. Prowadząca odniosła się do powstawania produkcji oraz podziękowała autorowi za zaangażowanie w zachowanie pamięci o tragicznych wydarzeniach w historii Polski i losach ich świadków.
„Exodus” kontynuuje opowieść rozpoczętą w odcinkach „Preludium” i „Genocidum Atrox”. Tym razem w centrum narracji znajdują się ludzie zmuszeni do opuszczenia miejsc, w których ich rodziny mieszkały przez pokolenia. Film przedstawia ich doświadczenia związane z zagrożeniem życia, rozstaniem z rodzinnymi stronami i poszukiwaniem bezpiecznego schronienia.
Tytuł najnowszej części nawiązuje do masowej ucieczki i przemieszczania się ludności. Wśród przywołanych świadectw są relacje o dramatycznych podróżach w wagonach towarowych na zachód. Opowieść obejmuje także wydarzenia rozgrywające się na terenach dzisiejszych województw lubelskiego i podkarpackiego.
Ważne miejsce w filmie zajmują historie osób, które pomagały prześladowanym polskim sąsiadom. Świadkowie wspominają ludzi zapewniających schronienie i opiekę mimo niebezpieczeństwa oraz grożących im konsekwencji. Relacje te ukazują znaczenie pomocy udzielanej w warunkach wojennej przemocy.
Narracja sięga końca II wojny światowej i doświadczeń powojennych. Pokazuje, że zakończenie działań wojennych nie oznaczało dla wszystkich końca cierpienia. Utrata domu, rozłąka i konieczność rozpoczęcia życia w nowym miejscu pozostawały częścią losów ocalałych.
Zamojskie pokazy były okazją do poznania kolejnej odsłony projektu dokumentującego świadectwa osób dotkniętych wojenną przemocą, ucieczką i wysiedleniami. Spotkanie z Jackiem Międlarem towarzyszyło prezentacji filmu, w którym osobiste wspomnienia świadków tworzą opowieść o utracie rodzinnych stron i próbach odnalezienia się w powojennej rzeczywistości.
