19 marca przypada rocznica urodzin jednej z najwybitniejszych postaci w historii Polski. Jan Zamoyski, twórca „miasta idealnego” i potężny mąż stanu, przyszedł na świat w 1542 roku w Skokówce. Dziś jego dziedzictwo, na czele z reaktywowaną Akademią Zamojską, wciąż kształtuje tożsamość regionu.
Jan Zamoyski zapisał się na kartach historii jako człowiek wielu talentów: od 1578 roku pełnił funkcję kanclerza wielkiego koronnego, a od 1581 roku – hetmana wielkiego koronnego. Jako najbliższy doradca króla Stefana Batorego i niekwestionowany przywódca szlachty, wywierał decydujący wpływ na losy kraju.
Jego sukcesy militarne i dyplomatyczne budziły podziw w całej Europie. To on poprowadził wojska do zwycięstwa w bitwie pod Byczyną (1588), był zagorzałym przeciwnikiem wpływów Habsburgów oraz architektem sukcesów na wschodzie i północy – przywrócił zwierzchnictwo Polski nad Mołdawią i Wołoszczyzną, a w 1602 roku odzyskał Inflanty.
Najtrwalszym pomnikiem hetmana pozostaje jednak Zamość. Założone przez niego w 1580 roku miasto miało być nie tylko twierdzą, ale i centrum nauki oraz kultury. Kluczowym elementem tej wizji była Akademia Zamojska, trzecia po krakowskiej i wileńskiej uczelnia w Rzeczypospolitej.
Warto podkreślić, że tradycje te są żywe do dziś. Współczesna Akademia Zamojska, powołana ustawą z 2021 roku, nawiązuje bezpośrednio do humanistycznych ideałów swojego patrona, kształcąc nowe pokolenia w duchu „obywatelskiej służby”.
Jan Zamoyski spoczywa w podziemiach ufundowanej przez siebie Katedry (dawnej Kolegiaty) w Zamościu. Każdego roku 19 marca mieszkańcy i władze miasta oddają hołd człowiekowi, którego odwaga i dalekowzroczność stworzyły perłę renesansu na mapie Polski.
![Zamość – Rotunda – Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny [ V I D E O ]](https://wokolzamoscia.pl/wp-content/uploads/2022/10/aaaRotunda-440x300.png "Zamość – Rotunda – Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny [ V I D E O ]")
